Shloka 12
Go-apahāra (Cattle Theft), Go-dāna (Cow-Gift), and Suvarṇa-dakṣiṇā (Gold Fee): Karmic Consequence and Purificatory Merit
अपश्यत् परिमार्गश्ष तां गां परगृहे द्विज: । ममेयमिति चोवाच ब्राह्णो यस्य साभवत्,“कुछ दिनों बाद जब वह ब्राह्मण परदेशसे लौटा, तब अपनी गाय हढूँढ़ने लगा। ढूँढ़ते- ढूँढ़ते जब वह गाय उसे दूसरेके घर मिली, तब उस ब्राह्मणने, जिसकी वह गौ पहले थी, उस दूसरे ब्राह्मणसे कहा--'यह गाय तो मेरी है”
apaśyat parimārgamāṇaḥ tāṃ gāṃ paragṛhe dvijaḥ | mamaiyam iti covāca brāhmaṇo yasya sābhavat ||
وبعد أيام، لما عاد ذلك البراهمن من البلاد البعيدة، أخذ يبحث عن بقرته. وبينما هو يتتبع أثرها وجدها في بيت رجلٍ آخر. فقال البراهمن الذي كانت البقرة له في الأصل لذلك البراهمن الآخر: «هذه البقرة لي.»
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse sets up an ethical conflict about rightful ownership and truthful claim: when one finds one’s property in another’s possession, dharma requires a clear assertion of truth (“this is mine”) while the situation calls for a righteous method of resolution rather than force or deceit.
A Brahmin returns from abroad, searches for his missing cow, discovers it in another person’s home, and formally claims it by telling the other Brahmin that the cow belongs to him.