Shloka 19
Karma-Phala Rahasya and the Ethics of Dāna (कर्मफल-रहस्यं दानधर्मश्च)
Devanagari script
उपवासं च दीक्षायामभिषेकं च पार्थिव । कृत्वा द्वादश वर्षाणि वीरस्थानाद् विशिष्यते,पृथ्वीनाथ! जो पुरुष बारह वर्षोतकके लिये व्रतकी दीक्षा लेकर अन्नका त्याग करता और तीर्थोमें स्नान करता रहता है, उसे रणभूमिमें प्राण त्यागनेवाले वीरसे भी बढ़कर उत्तम लोककी प्राप्ति होती है
Transliteration
upavāsaṃ ca dīkṣāyām abhiṣekaṃ ca pārthiva | kṛtvā dvādaśa varṣāṇi vīrasthānād viśiṣyate ||
Translation
قال بهيشما: أيها الملك، إن الرجل الذي يتلقى الدِّكشا (dīkṣā: ابتداء النذر)، ويعيش على الصوم تاركاً الطعام، ويلازم الاغتسال والتطهر في التيِرثات (tīrtha: المزارات المقدسة) اثنتي عشرة سنة، ينال منزلةً أرفع حتى من المحارب الذي يبذل روحه في ساحة القتال.
Word by Word
उपवासम्fasting
उपवासम्:
Karma
TypeNoun
Rootउपवास
FormMasculine, Accusative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
दीक्षायाम्in (the state of) initiation/vow-observance
दीक्षायाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootदीक्षा
FormFeminine, Locative, Singular
अभिषेकम्ritual bathing/anointing
अभिषेकम्:
Karma
TypeNoun
Rootअभिषेक
FormMasculine, Accusative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
पार्थिवO king
पार्थिव:
TypeNoun
Rootपार्थिव
FormMasculine, Vocative, Singular
कृत्वाhaving done/observed
कृत्वा:
TypeVerb
Rootकृ
Formक्त्वा (absolutive/gerund)
द्वादशtwelve
द्वादश:
TypeAdjective
Rootद्वादश
FormNeuter, Accusative, Plural
वर्षाणिyears
वर्षाणि:
Karma
TypeNoun
Rootवर्ष
FormNeuter, Accusative, Plural
वीरस्थानात्from the hero's state/place (i.e., from the merit of dying as a hero)
वीरस्थानात्:
Apadana
TypeNoun
Rootवीरस्थान
FormNeuter, Ablative, Singular
विशिष्यतेis superior/excels
विशिष्यते:
TypeVerb
Rootविशिष्
FormPresent (Lat), Atmanepada, 3rd, Singular
पृथ्वीनाथO lord of the earth
पृथ्वीनाथ:
TypeNoun
Rootपृथ्वीनाथ
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
भीष्म उवाच
Characters & Entities
B
BhīṣmaK
King (pārthiva; addressed as ruler of the earth)V
vīra (warrior)V
vīrasthāna (heroic state/realm)Verse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes