Previous Verse
Next Verse

Shloka 14

Karma-Phala Rahasya and the Ethics of Dāna (कर्मफल-रहस्यं दानधर्मश्च)

धनं लभेत दानेन मौनेनाज्ञां विशाम्पते । उपभोगांश्व तपसा ब्रद्मचर्येण जीवितम्‌

dhanaṁ labheta dānena maunena ājñāṁ viśāmpate | upabhogāṁś ca tapasā brahmacaryeṇa jīvitam, prajānātha |

قال بهيشما: «يا ربَّ الرعيّة، بالصدقة يُنال المال؛ وبنذر الصمت (mauna) تُنال القدرة على أن تُطاع الأوامر؛ وبالتقشّف والرياضة (tapas) تُنال المتع؛ وبممارسة البراهماتشاريا (brahmacarya) تُصان الحياة—طول العمر وقوّة الروح. وهكذا فإن لكل رياضة ثمرتها إذا سُلِكت على وفق الدارما».

धनम्wealth
धनम्:
Karma
TypeNoun
Rootधन
FormNeuter, Accusative, Singular
लभेतwould obtain / may obtain
लभेत:
Karta
TypeVerb
Rootलभ्
FormOptative (Vidhi-lin), 3rd, Singular, Parasmaipada
दानेनby giving (charity)
दानेन:
Karana
TypeNoun
Rootदान
FormNeuter, Instrumental, Singular
मौनेनby silence (vow of silence)
मौनेन:
Karana
TypeNoun
Rootमौन
FormNeuter, Instrumental, Singular
आज्ञाम्authority / command / obedience
आज्ञाम्:
Karma
TypeNoun
Rootआज्ञा
FormFeminine, Accusative, Singular
विशाम्of the people
विशाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootविश्
FormFeminine, Genitive, Plural
पतेO lord
पते:
TypeNoun
Rootपति
FormMasculine, Vocative, Singular
उपभोगान्enjoyments
उपभोगान्:
Karma
TypeNoun
Rootउपभोग
FormMasculine, Accusative, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
तपसाby austerity
तपसा:
Karana
TypeNoun
Rootतपस्
FormNeuter, Instrumental, Singular
ब्रह्मचर्येणby celibacy / chastity
ब्रह्मचर्येण:
Karana
TypeNoun
Rootब्रह्मचर्य
FormNeuter, Instrumental, Singular
जीवितम्life / lifespan
जीवितम्:
Karma
TypeNoun
Rootजीवित
FormNeuter, Accusative, Singular
प्रजानाथO lord of creatures
प्रजानाथ:
TypeNoun
Rootप्रजानाथ
FormMasculine, Vocative, Singular

भीष्म उवाच

B
Bhīṣma
T
the king addressed as Viśāmpati / Prajānātha

Educational Q&A

Different dharmic disciplines yield distinct results: charity brings wealth (through social merit and reciprocal support), silence cultivates authority and obedience (through restraint and gravitas), austerity leads to legitimate enjoyments (as earned fruits of discipline), and brahmacarya preserves vitality and longevity.

In Anuśāsana Parva, Bhīṣma instructs the ruler on practical dharma. Here he lists a set of cause-and-effect teachings—linking specific vows and disciplines to their ethical and worldly outcomes—aimed at guiding royal conduct and personal self-governance.