Previous Verse
Next Verse

Shloka 91

दानफलप्रकरणम् — उपानहदानं, तिलदानं, भूमिदानं, गोदानं, अन्नदानं च

Gifts and Their Stated Results: Footwear, Sesame, Land, Cows, and Food

भूमिदानस्य पुण्यानि फल स्वर्ग: पुरंदर । हिरण्यपुष्पाश्नौीषध्य: कुशकाञ्चनशाद्धला:

Bhīṣma uvāca | bhūmidānasya puṇyāni phalaṃ svargaḥ purandara | hiraṇyapuṣpā oṣadhayaḥ kuśakāñcanaśādvalāḥ ||

قال بهيشما: يا بوراندارا (إندرا)، إنّ فضائل التبرّع بالأرض تثمر جنّةً وسَماءً. ينال المرءُ عالماً تتفتّح فيه الأعشابُ الدوائية بزهورٍ من ذهب، وتبدو فيه عشبةُ الكوشا (kuśa) المقدّسة وحتى العشبُ كأنهما من ذهب. وهكذا يُمدَحُ إهداءُ الأرض بوصفه عملاً من أعمال الدَّرما بالغَ الثمرة، يورث نعيمًا رفيعًا ومباركًا.

भूमि-दानस्यof the gift of land
भूमि-दानस्य:
Sambandha
TypeNoun
Rootभूमिदान
FormNeuter, Genitive, Singular
पुण्यानिmerits (virtuous results)
पुण्यानि:
Karta
TypeNoun
Rootपुण्य
FormNeuter, Nominative, Plural
फलम्the fruit/result
फलम्:
Karta
TypeNoun
Rootफल
FormNeuter, Nominative, Singular
स्वर्गःheaven
स्वर्गः:
Karta
TypeNoun
Rootस्वर्ग
FormMasculine, Nominative, Singular
पुरंदरO Purandara (Indra)
पुरंदर:
Sambodhana
TypeNoun
Rootपुरंदर
FormMasculine, Vocative, Singular
हिरण्य-पुष्पाhaving golden flowers
हिरण्य-पुष्पा:
Visheshana
TypeAdjective
Rootहिरण्यपुष्प
FormFeminine, Nominative, Plural
औषध्यःherbs/medicinal plants
औषध्यः:
Karta
TypeNoun
Rootऔषधि
FormFeminine, Nominative, Plural
कुश-काञ्चन-शाद्वलाcovered with golden kuśa-grass and turf
कुश-काञ्चन-शाद्वला:
Visheshana
TypeAdjective
Rootकुशकाञ्चनशाद्वल
FormFeminine, Nominative, Singular
भूमिःland/ground
भूमिः:
Karta
TypeNoun
Rootभूमि
FormFeminine, Nominative, Singular
पुरंदरO Purandara
पुरंदर:
Sambodhana
TypeNoun
Rootपुरंदर
FormMasculine, Vocative, Singular

भीष्म उवाच

B
Bhishma
I
Indra (Purandara)
S
Svarga (heaven)
O
Oṣadhis (medicinal plants)
K
Kuśa grass

Educational Q&A

The verse teaches that bhūmidāna (donating land) is a highly meritorious act whose karmic fruit is attainment of svarga, poetically described as a realm of golden, auspicious abundance—highlighting the ethical value of generosity and support of livelihood/ritual life through land-gift.

In Anuśāsana Parva, Bhishma instructs Yudhiṣṭhira on dharma, especially gifts and their fruits. Here he addresses Indra (Purandara) while describing the heavenly rewards associated with the donation of land.