दानफलप्रकरणम् — उपानहदानं, तिलदानं, भूमिदानं, गोदानं, अन्नदानं च
Gifts and Their Stated Results: Footwear, Sesame, Land, Cows, and Food
पुनाति य इदं वेद वेदवादं तथैव च । प्रकृति: सर्वभूतानां भूमिर्वैश्वानरी मता
punāti ya idaṁ veda vedavādaṁ tathaiva ca | prakṛtiḥ sarvabhūtānāṁ bhūmir vaiśvānarī matā ||
قال بهيشما: من عرف هذا التعليم حقّ المعرفة—وهو مذهبٌ ويديّ كذلك—صار مُطهِّرًا. فالأرض تُعَدّ الأصلَ الأول لجميع الكائنات، وتُعَدّ أيضًا «فايشفانارا» (Vaiśvānara)، تحت رئاسة النار الكونية، أَغني (Agni). لذلك يُمدَح العلمُ بهذا الخبر المقدس بوصفه مُنقِّيًا، إذ يصل الطهارةَ الخُلُقية بتوقير الأرض كمصدرٍ مشترك للحياة، وتوقير أَغني بوصفه الحاكم الإلهي عليها.
भीष्म उवाच
The verse praises sacred knowledge as a purifier and frames the Earth as the universal origin (prakṛti) of beings, with Vaiśvānara/Agni as its presiding divine principle—linking ethical purity to reverence for cosmic order.
In Anuśāsana Parva, Bhīṣma continues instructing on dharma and sacred merits; here he extols the sanctifying power of knowing a particular sacred teaching and states a cosmological identification of Earth with Vaiśvānara (universal fire) under Agni’s lordship.