Shloka 10
(विद्वद्धय: सम्प्रदानेन तत्राप्यंशो5स्य पूजया । यज्वभ्यश्नाथ विद्वद्धयो दत्त्वा लोक॑ प्रदापयेत् ।। प्रदद्याज्ज्ञानदातृणां ज्ञानदानांशभाग (भवेत् ।) विद्वानोंको दान देनेसे, उनकी पूजा करनेसे दाता और पूजकको यज्ञका आंशिक फल प्राप्त होता है। यज्ञकर्ताओं तथा ज्ञानी पुरुषोंको दान देनेसे वह दान उत्तम लोककी प्राप्ति कराता है। जो दूसरोंको ज्ञानदान करते हैं, उन्हें भी अन्न और धनका दान करे। इससे दाता उनके ज्ञानदानके आंशिक पुण्यका भागी होता है ।। प्रजावतो भरेथाश्न ब्राह्मणान् बहुकारिण: । प्रजावांस्तेन भवति यथा जनयिता तथा,जो बहुतोंका उपकार करनेवाले और बाल-बच्चेवाले ब्राह्मणोंका पालन-पोषण करता है वह उस शुभ कर्मके प्रभावसे प्रजापतिके समान संतानवान् होता है
bhīṣma uvāca | vidvadbhyaḥ sampradānena tatrāpy aṁśo 'sya pūjayā | yajvabhyaś cātha vidvadbhyo dattvā lokaṁ pradāpayet || pradadyāj jñānadātṝṇāṁ jñānadānāṁśabhāg bhavet | prajāvato bharet tathā brāhmaṇān bahukāriṇaḥ | prajāvāṁs tena bhavati yathā janayitā tathā ||
إن إعطاء الهبات للعلماء—بل وحتى إكرامهم—يمنح المُعطي والمُكرِم نصيباً من ثواب القربان. وبالعطاء للقائمين بالقرابين ولأهل الحكمة تصير الصدقة سبباً لبلوغ عالمٍ رفيع. وينبغي أيضاً أن يُعطى الطعام والمال لمن يهبون المعرفة؛ فبذلك يشترك المُعطي في جزءٍ من الثواب الناشئ عن عطية العلم. ثم إن من يعول البراهمة الذين ينفعون كثيرين ولهم عيال، يُبارَك بقوة ذلك العمل الميمون بالذرية، كأنه هو نفسه مُنجبٌ ومُولِّد.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Charity directed toward the learned, sacrificers, and especially teachers is not merely social support; it is a dharmic act that yields a share in their religious and educational merit, leading to higher spiritual attainment and even blessings such as progeny.
In the Anushasana Parva’s instruction on dharma, Bhishma continues advising Yudhishthira about the fruits of giving: honoring scholars, supporting yajña-performers, and sustaining knowledge-teachers and family-bearing benefactor-Brahmins, explaining the specific merits that accrue to the donor.