Previous Verse
Next Verse

Shloka 8

Aṣṭāvakra’s Visit to Kubera: Hospitality, Temptation, and the Ethics of Restraint (अष्टावक्र-वैश्रवणोपाख्यानम्)

भगवान्‌ श्रीकृष्ण एवं विभिन्न महर्षियोंका युधिष्ठिरको उपदेश वाल्मीकिश्नाह भगवान्‌ युधिष्ठटिरमिदं वच: । विवादे साग्निमुनिभिर्त्रह्मघ्नो वै भवानिति

Vaiśampāyana uvāca | Vālmīkiś ca mahābhāgo bhagavān Yudhiṣṭhiram idaṃ vacaḥ | Vivāde sa Agnimunibhir brahma-ghno vai bhavān iti ||

قال فايشَمبايانا: إنَّ الحكيم الجليل المتلألئ فالمِيكي خاطب يودهيشثيرا بهذه الكلمات: «في خصومةٍ مع الحكماء المتصلين بأغني، يُقال حقًّا إنك قاتلُ براهمن». وهذه العبارة تُصوِّر اتّهامًا ذا طابعٍ أخلاقيٍّ وقانونيّ، فتُبرز الثِّقل الهائل لإثم “براهمَهَتيا” (قتل البراهمن)، وتستدعي فحص النيّة والظرف والدَّرما عند الحكم بالمسؤولية.

वाल्मीकि-श्नाःthose (sages) like Vālmīki
वाल्मीकि-श्नाः:
Karta
TypeNoun
Rootवाल्मीकि-श्न (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Plural
भगवान्the Blessed Lord
भगवान्:
Karta
TypeNoun
Rootभगवत् (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
युधिष्ठिरम्Yudhiṣṭhira
युधिष्ठिरम्:
Karma
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Singular
इदम्this
इदम्:
Karma
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative, Singular
वचःspeech; words
वचः:
Karma
TypeNoun
Rootवचस् (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative, Singular
विवादेin a dispute
विवादे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootविवाद (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Locative, Singular
he
:
Karta
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
अग्नि-मुनिभिःby the fire-sages (Agni and the sages / sages connected with Agni)
अग्नि-मुनिभिः:
Karana
TypeNoun
Rootअग्नि-मुनि (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Instrumental, Plural
ब्रह्मघ्नःa slayer of a brāhmaṇa; brahma-slayer
ब्रह्मघ्नः:
Karta
TypeNoun
Rootब्रह्मघ्न (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
वैindeed
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै (निपात)
भवान्you (honorific)
भवान्:
Karta
TypePronoun
Rootभवत् (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
इतिthus; '...'
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति (निपात)

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
V
Vālmīki
Y
Yudhiṣṭhira
A
Agni
M
muni (sages)
B
brāhmaṇa (as the class implied by brahma-ghna)

Educational Q&A

The verse foregrounds the seriousness of brahmahatyā (killing a brāhmaṇa) as a moral-legal charge and prepares the ground for dharmic analysis: accusations must be weighed carefully, considering context and the standards of righteousness upheld by sages.

Vaiśampāyana narrates that the sage Vālmīki speaks to Yudhiṣṭhira, reporting that in a certain dispute involving sages connected with Agni, Yudhiṣṭhira is labeled a ‘brahma-ghna’—a grave allegation that invites further explanation and resolution.