Previous Verse
Next Verse

Shloka 102

Śiva-stavarāja: Upamanyu’s Preface and Initiation of the Śarva-Nāma Enumeration

Anuśāsana-parva 17

बहुधा निन्दित: शर्व: शड्कर: शड्करो5धन: । अमरेशो महादेवो विश्वदेव: सुरारिहा

bahudhā ninditaḥ śarvaḥ śaṅkaraḥ śaṅkaro 'dhanaḥ | amareśo mahādevo viśvadevaḥ surārihā ||

قال فايُو: «وإن كان شَرْفَا (Śarva) قد نُعِتَ بالذمّ على وجوه شتّى (من دَكْشَا ومن ناصروه)، فهو شَرْفَا—المُهلِك عند زمن الانحلال؛ وهو شَنْكَرَا (Śaṅkara)—المُحسِن المبارِك؛ وهو شَنْكَرَا أيضًا—واهِبُ الفرح لعبّاده؛ وهو “عديمُ الثروة”—المتحرّر من متاع الدنيا؛ وهو ربّ الآلهة أيضًا؛ وهو المَهَادِيفَا—الإله العظيم، الذي يَحِقّ للآلهة أن تعبده؛ وهو المعبود الذي يجلّه الكون كلّه؛ وهو قاتلُ أعداء الآلهة».

बहुधाin many ways / repeatedly
बहुधा:
TypeIndeclinable
Rootबहुधा
निन्दितःcensured / reviled
निन्दितः:
Karta
TypeAdjective
Rootनिन्दित (√निन्द्)
FormMasculine, Nominative, Singular
शर्वःŚarva (Śiva)
शर्वः:
Karta
TypeNoun
Rootशर्व
FormMasculine, Nominative, Singular
शङ्करःŚaṅkara (beneficent one; Śiva)
शङ्करः:
Karta
TypeNoun
Rootशङ्कर
FormMasculine, Nominative, Singular
शङ्करःŚaṅkara (giver of happiness; Śiva)
शङ्करः:
Karta
TypeNoun
Rootशङ्कर
FormMasculine, Nominative, Singular
अधनःwithout (worldly) wealth
अधनः:
Karta
TypeAdjective
Rootअधन
FormMasculine, Nominative, Singular
अमरेशःlord of the immortals (gods)
अमरेशः:
Karta
TypeNoun
Rootअमरेश
FormMasculine, Nominative, Singular
महादेवःthe great god (Śiva)
महादेवः:
Karta
TypeNoun
Rootमहादेव
FormMasculine, Nominative, Singular
विश्वदेवःgod of the universe / worshipful for all the world
विश्वदेवः:
Karta
TypeNoun
Rootविश्वदेव
FormMasculine, Nominative, Singular
सुरारिहाslayer of the enemies of the gods
सुरारिहा:
Karta
TypeNoun
Rootसुरारिहन्
FormMasculine, Nominative, Singular

वायुदेव उवाच

V
Vāyu
Ś
Śiva (Śarva/Śaṅkara/Mahādeva/Viśvadeva/Amareśa/Surārihā)
D
Dakṣa

Educational Q&A

Worldly blame does not diminish true greatness: the verse reframes criticism of Śiva by listing his essential qualities—auspiciousness, protection of devotees, renunciation of worldly wealth, cosmic sovereignty, and the upholding of divine order by destroying hostile forces.

Vāyu responds to the context of Dakṣa’s party disparaging Śiva, asserting that despite such censure, Śiva’s established nature and roles remain supreme, expressed through a chain of honorific names (epithets).