Shloka 4
अत्रेः तपोबलप्रकाशः तथा च्यवनस्य सोमाधिकारः
Atri’s Illumination by Tapas; Cyavana and Soma-Entitlement
घृतप्रतिग्रहे चैव सावित्री समिदाहुति: । तिलप्रतिग्रहे चैव सममेतद् युधिष्ठिर,युधिष्ठिर! ब्राह्मण यदि घीका दान ले तो गायत्री-मन्त्र पढ़कर अग्निमें समिधाकी आहुति दे। तिलका दान लेनेपर भी यही प्रायश्चित्त करना चाहिये। ये दोनों कार्य समान हैं
ghṛta-pratigrahe caiva sāvitryā samid-āhutiḥ | tila-pratigrahe caiva samam etad yudhiṣṭhira ||
قال بيشما: «يا يودهيشثيرا، إذا قبلَ البراهمي السمن المصفّى (ghee) هبةً، فليُلقِ عودَ وقودٍ (samidh) في النار المقدّسة وهو يتلو مانترا السافيتري (الغاياتري). وإذا قبلَ السمسم هبةً فالكفّارة هي بعينها. وهاتان الحالتان سواء.»
भीष्य उवाच
Educational Q&A
Bhīṣma teaches that accepting certain gifts (notably ghee or sesame) carries a need for ritual purification: the recipient should perform a simple expiatory act—reciting the Sāvitrī (Gāyatrī) and offering a fuel-stick into the fire—emphasizing careful, disciplined handling of gifts within dharma.
In the Anuśāsana Parva’s instruction on dharma, Bhīṣma advises Yudhiṣṭhira about proper conduct for brāhmaṇas regarding the acceptance of donations (pratigraha), specifying an equivalent expiation for receiving ghee and for receiving sesame.