Shloka 24
महाभिष-गङ्गा-दर्शनं वसूनां शापकथनं च
Mahābhiṣa Encounters Gaṅgā; The Vasus Explain Their Curse
चत्वारि कर्माण्यभयंकराणि भयं प्रयच्छन्त्ययथाकृतानि । मानाग्निहोत्रमुत मानमौनं मानेनाधीतमुत मानयज्ञ:,अग्निहोत्र, मौन, अध्ययन और यज्ञ--ये चार कर्म मनुष्यको भयसे मुक्त करनेवाले हैं; परंतु वे ही ठीकसे न किये जाये, अभिमानपूर्वक उनका अनुष्ठान किया जाय तो वे उलटे भय प्रदान करते हैं
catvāri karmāṇy abhayankarāṇi bhayaṁ prayacchanty ayathākṛtāni | mānāgnihotram uta mānamaunaṁ mānenādhītam uta mānayajñaḥ ||
قال أَشْتَكَة: «ثَمَّةَ أربعةُ أعمالٍ وُضِعَتْ—إذا أُدِّيَتْ على وجهها—لتجعل المرءَ لا يخاف؛ ولكن إن أُدِّيَتْ على غير وجهها أورثت الخوف. وهي: الأَغْنِيهُوتْرَة (قربان النار) إذا أُقيمت بالكِبْر، والصمتُ النُّسكي (mauna) إذا حُفِظ بالكِبْر، والدراسةُ (adhyayana) إذا طُلِبَت بالكِبْر، والذبيحةُ/القرابين (yajña) إذا أُقيمت بالكِبْر.»
अष्टक उवाच
Educational Q&A
Practices like agnihotra, silence, study, and sacrifice are meant to purify and protect, but if performed incorrectly—especially with pride (māna)—they become spiritually harmful and generate fear rather than fearlessness.
In Aṣṭaka’s discourse, he instructs about the inner conditions required for dharmic acts. He highlights that the moral quality of intention—humility versus ego—determines whether revered disciplines uplift a person or lead to distress.