Shloka 2
ययातेर्वानप्रस्थतपःस्वर्गारोहणम् | Yayāti’s Vānaprastha Austerities and Ascent to Heaven
तेन दासीसहस््रेण सार्थ शर्मिछ्ठया तदा । तमेव देशं सम्प्राप्ता यथाकामं चचार सा,उस समय उसके साथ एक हजार दासियोंसहित शर्मिष्ठा भी सेवामें उपस्थित थी। वनके उसी प्रदेशमें जाकर वह उन समस्त सखियोंके साथ अत्यन्त प्रसन्नतापूर्वक इच्छानुसार विचरने लगी। वे सभी किशोरियाँ वहाँ भाँति-भाँतिके खेल खेलती हुई आनन्दमें मग्न हो गयीं। वे कभी वासन्तिक पुष्पोंके मकरन्दका पान करतीं, कभी नाना प्रकारके भोज्य पदार्थोंका स्वाद लेतीं और कभी फल खाती थीं। इसी समय नहुषपुत्र राजा ययाति पुनः शिकार खेलनेके लिये दैवेच्छासे उसी स्थानपर आ गये। वे परिश्रम करनेके कारण अधिक थक गये थे और जल पीना चाहते थे। उन्होंने देवयानी, शर्मिष्ठा तथा अन्य युवतियोंकों भी देखा
tena dāsīsahasreṇa sārtha śarmiṣṭhayā tadā | tameva deśaṃ samprāptā yathākāmaṃ cacāra sā ||
قال فَيْشَمْبايَنَة: ثم إن شارمِشْثا وصلت هي أيضًا إلى ذلك الموضع بعينه، ومعها ألفٌ من الجواري. فأخذت تتجوّل كما تشاء، تتحرّك بحرية في تلك الناحية الغابية. ويُعِدّ هذا المشهدُ لما سيأتي من لقاء: فلهوُ الفتيات وحرّيتهن غير المحروسة في الغابة سيلتقيان قريبًا بقدوم الملك يَياتي؛ وحضوره سيحوّل اللعب إلى عاقبة، ويثير أسئلةً عن الشهوة، وضبط النفس، والمسؤولية.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse quietly frames a moral contrast: unrestrained enjoyment and freedom in a secluded setting can become the precondition for later ethical conflict. It prepares the reader to reflect on how desire (kāma) and circumstance can lead to choices with lasting consequences.
Śarmiṣṭhā, accompanied by a thousand maidservants, reaches the same forest region and roams there at will. This is a transitional moment that sets up the subsequent meeting with King Yayāti described in the surrounding passage.