Shloka 10
Ruru–Pramadvarā: Lineage, Fosterage, Betrothal, and the Snakebite Crisis (Ādi Parva, Adhyāya 8)
स्थूलकेश: स तेजस्वी विजने बन्धुवर्जिताम् । सतां दृष्टवा तदा कन्यां स्थूलकेशो महाद्विज:,तदनन्तर तेजस्वी महर्षि स्थूलकेशने एकान्त स्थानमें त्यागी हुई उस बन्धुहीन कन्याको देखा, जो देवताओंकी बालिकाके समान दिव्य शोभासे प्रकाशित हो रही थी। उस समय उस कन्याको वैसी दशामें देखकर द्विजश्रेष्ठ मुनिवर स्थूलकेशके मनमें बड़ी दया आयी; अतः वे उसे उठा लाये और उसका पालन-पोषण करने लगे। वह सुन्दरी कन्या उनके शुभ आश्रमपर दिनोदिन बढ़ने लगी
śaunaka uvāca |
sthūlakeśaḥ sa tejasvī vijane bandhuvarjitām |
satāṃ dṛṣṭvā tadā kanyāṃ sthūlakeśo mahādvijaḥ |
قال شاونَكا: إن الحكيم المتألّق ستهولاكيشا، وهو برهمن عظيم، رأى في موضعٍ مقفرٍ فتاةً صغيرةً متروكةً لا أهل لها. فلما رآها على تلك الحال من الوحشة، نهضت الرحمة في قلبه؛ فحملها وشرع يحميها ويربيها.
शौनक उवाच
Educational Q&A
The verse foregrounds dharma as compassionate responsibility: a virtuous person should not ignore abandonment and suffering, but offer protection and nurture, especially to those without family support.
Śaunaka narrates that the sage Sthūlakeśa encounters a kinless maiden in a deserted place; moved by pity, he takes her in and raises her, turning a scene of neglect into one of guardianship.