Shloka 101
अध्याय ७४: अक्रोध–क्षमा–निवासनीति
Chapter 74: Non-anger, Forbearance, and the Ethics of Residence
स त्वं नृपतिशार्दूल पुत्र न त्यक्तुमहसि । आत्मानं सत्यधर्मा च पालयन् पृथिवीपते । नरेन्द्रसिंह कपटं न वोढुं त्वमिहाहसि,अतः नृपश्रेष्ठ आप अपने पुत्रका परित्याग न करें। पृथ्वीपते! नरेन्द्रप्रवर! आप अपने आत्मा, सत्य और धर्मका पालन करते हुए अपने सिरपर कपटका बोझ न उठावें
sa tvaṁ nṛpatiśārdūla putra na tyaktum arhasi | ātmānaṁ satyadharmā ca pālayan pṛthivīpate | narendrasiṁha kapaṭaṁ na voḍhuṁ tvam ihārhasi |
يا نمرَ الملوك، لا يَحِلّ لك أن تهجر ابنك. يا ربَّ الأرض، احفظ ذاتك والصدق والدارما؛ فلستَ، هنا والآن، ممّن يليق به أن يحمل عبءَ الخداع. لذلك، يا خيرَ الحكّام، لا تتبرّأ من ولدك.
दुष्यन्त उवाच
Educational Q&A
A ruler must uphold satya (truth) and dharma, avoiding deceit; ethical kingship includes acknowledging and protecting one’s child rather than denying responsibility.
In the Duṣyanta–Śakuntalā episode, an appeal is made to the king’s conscience and royal duty: he is urged not to reject his son and not to take on the moral stain of deception.