Shloka 11
Ādi-parva, Adhyāya 73: Devayānī–Śarmiṣṭhā Dispute, Confinement in the Well, and Yayāti’s Rescue
रज्ञां तु राक्षसो<प्युक्तो विट्शूट्रेष्वासुर: स्मृत: । पज्चानां तु त्रयो धर्म्या अधर्म्यौं द्वौ स््मृताविह,राजाओंके लिये तो राक्षस विवाहका भी विधान है। वैश्यों और शूद्रोंमें आसुर विवाह ग्राह्म माना गया है। अन्तिम पाँच विवाहोंमें तीन तो धर्मसम्मत हैं और दो अधर्मरूप माने गये हैं
rājñāṃ tu rākṣaso 'py ukto viṭśūdreṣv āsuraḥ smṛtaḥ | pañcānāṃ tu trayo dharmyā adharmyau dvau smṛtāv iha ||
قال دوشيانتا: «وأما الملوك فزواجُ الراكشاسا (Rākṣasa) قد قيل أيضاً بجوازه. وفي طبقتَي الفيشيا (Vaiśya) والشودرا (Śūdra) يُعترف بزواج الآسورا (Āsura). ومن هذه الخمسة، تُعَدّ ثلاثةٌ موافقةً للدارما، ويُذكَر اثنان هنا على أنهما مخالفان للدارما.»
दुष्यन्त उवाच
Educational Q&A
The verse classifies certain marriage forms as dharmic or adharmic and notes that permissibility can vary by social role (especially kings) and varṇa, emphasizing that ethical evaluation depends on traditional norms and context.
Duṣyanta is explaining traditional categories of marriage, stating which forms are considered acceptable for particular groups and summarizing that among the five forms being referenced, three are approved by dharma while two are disapproved.