Shloka 18
वंशानुकीर्तनम् — Genealogical Recitation from Dakṣa to Yayāti and the Establishment of the Paurava Line
प्रेक्षमाणो वन॑ तत् तु सुप्रहृष्टविहड्रमम् । आश्रमप्रवरं रम्यं ददर्श च मनोरमम्,इस प्रकार राजा अभी वनकी शोभा देख ही रहे थे कि उनकी दृष्टि एक उत्तम आश्रमपर पड़ी, जो अत्यन्त रमणीय और मनोरम था। वहाँ बहुत-से पक्षी हर्षोल्लासमें भरकर चहक रहे थे
prekṣamāṇo vanaṁ tat tu suprahṛṣṭavihaṅgamam | āśramapravaraṁ ramyaṁ dadarśa ca manoramam ||
وبينما كان الملكُ لا يزال يتأمّل جمالَ تلك الغابة، وقعت عيناه على أشرمٍ فاضلٍ—بهِيٍّ مُبهِجٍ للنظر—حيث كانت طيورٌ كثيرة، مفعمةً بالسرور، تُغرّد. ويُومئ هذا المشهدُ في هدوء إلى المناخ الأخلاقي للأشرم: موضعُ ضبطِ النفس، والسِّلم، ونظامِ الدارما، منفصلٌ عن صخب الدنيا واضطرابها.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the āśrama as a dharmic refuge: harmony in nature (joyful birds, pleasing surroundings) reflects inner discipline and righteous order, contrasting with the turbulence of worldly life.
While the king is admiring the forest, he notices a foremost, beautiful hermitage. The atmosphere is serene and auspicious, marked by the cheerful calls of many birds.