Shloka 17
Śakuntalā’s Satya-Discourse and the Recognition of Bharata (शकुन्तला–सत्योपदेशः; भरतप्रतिग्रहः)
स गच्छन् ददृशे धीमान् नन्दनप्रतिमं वनम् । बिल्वार्कखदिराकीर्ण कपित्थधवसंकुलम्,उनका रथ गरुडके समान वेगशाली था। उसके द्वारा यात्रा करनेवाले नरेशने घरघराहटकी आवाजसे पृथ्वी और आकाशको गुँँजा दिया। जाते-जाते बुद्धिमान् दुष्यन्तने एक नन्दनवनके समान मनोहर वन देखा, जो बेल, आक, खैर, कैथ और धव (बाकली) आदि वृक्षोंसे भरपूर था
sa gacchan dadṛśe dhīmān nandana-pratimaṁ vanam | bilvārka-khadirākīrṇaṁ kapittha-dhava-saṅkulam ||
قال فايشَمبايانا: وبينما كان يمضي في طريقه، أبصر الملك الحكيم غابةً بهيجةً كأنها نندَنَة نفسها؛ كثيفةً بأشجار البِلفا والأركا والخدِرا، ومزدحمةً بالكَپِتثا والدهَوا. ويُبرز هذا المشهد تقدّم الملك إلى موضعٍ من وفرة الطبيعة وبشائرها، وهو في مجرى الملحمة كثيراً ما يسبق لقاءاتٍ فاصلة واختباراتٍ للسلوك.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how the epic frames pivotal human actions within morally suggestive environments: a lush, Nandana-like forest signals auspiciousness and the approach of consequential encounters, reminding a ruler to carry discernment and self-restraint even amid beauty and abundance.
As the king travels, he comes upon an exceptionally beautiful and tree-filled forest, compared to Indra’s Nandana garden. This description sets the scene for events that unfold in the woodland setting.