Shloka 40
Duḥṣanta at Kaṇva-Āśrama; Śakuntalā’s Reception and Origin Prelude (दुःषन्तस्य कण्वाश्रमागमनम्)
तार्क्ष्यक्षारिष्टनेमिश्व॒ तथैव गरुडह़ारुणौ । आरुणिवररिणिश्रैव वैनतेया: प्रकीर्तिता:,महीपाल! इनकी जो संतानें हैं, उन सबकी पूर्णरूपसे गणना नहीं की जा सकती; क्योंकि वे सब अनन्त गुने हैं। ताक्ष्य, अरिष्टनेमि, गरुड, अरुण, आरुणि तथा वारुणि--ये विनताके पुत्र कहे गये हैं
tārkṣyāriṣṭanemiś ca tathāiva garuḍāruṇau | āruṇi-varuṇiś caiva vainateyāḥ prakīrtitāḥ, mahīpāla |
قال فايشَمبايانا: «أيها الملك، إن تَارْكْشْيَ (Tārkṣya) وأَرِشْطَنِيمِي (Ariṣṭanemi) وغَرُودَ (Garuḍa) وأَرُونَ (Aruṇa)، وكذلك آرُونِي (Āruṇi) وَفَرُونِي (Varuṇi)، يُعلَنون أبناءَ فِينَتَا (Vinatā). ونسلُهم أيضًا يتجاوز الإحصاء التام، إذ يُقال إنه بلا نهاية—وفي ذلك إشارةٌ إلى الامتداد الهائل الذي لا يُقاس لتلك السلالات الإلهية.»
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse emphasizes the immensity of divine or semi-divine lineages: some progenies are described as effectively innumerable, reminding the listener that cosmic genealogies exceed ordinary human accounting and that tradition preserves key names as representative anchors.
Vaiśampāyana continues a genealogical account in the Ādi Parva, listing prominent figures identified as Vinatā’s sons/descendants—such as Garuḍa and Aruṇa—while indicating that their offspring are too numerous to be fully counted.