Shloka 51
Aṃśāvataraṇa-kathana (Catalog of Divine/Asuric Portions in Human Births) — Chapter 61
अज्ञातमेकं राष्ट्रे च ततो वर्ष त्रयोदशम् | ततश्षतुर्दशे वर्षे याचमाना: स्वकं वसु,तब उसने शकुनिकी सहायतासे कपटपूर्ण जुएके द्वारा युधिष्ठिरको ठग लिया और उन्हें बारह वर्षतक वनमें और तेरहवें वर्ष एक राष्ट्रमें अज्ञात-रूपसे वास करनेके लिये भेज दिया। इसके बाद चौदहवें वर्षमें पाण्डवोंने लौटकर अपना राज्य और धन माँगा
ajñātam ekaṁ rāṣṭre ca tato varṣa trayodaśam | tataś caturdaśe varṣe yācamānāḥ svakaṁ vasu ||
قال فايشَمبايانا: وبعد ذلك كان عليهم أن يعيشوا سنةً واحدة في الخفاء داخل مملكةٍ ما، وبذلك تكتمل السنة الثالثة عشرة. ثم في السنة الرابعة عشرة عاد الباندافا وطالبوا باسترداد ثروتهم وما يملكونه بحق. ويؤكد هذا المقطع أن الخسارة التي تُنتزع بالخديعة لا تمنح شرعيةً أخلاقية، بل تُفضي إلى مطالبةٍ متجددة تقوم على الدارما وحقّ الملكية الصحيح.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Even when power is seized through deceit, it lacks moral legitimacy; dharma supports the restoration of what is rightfully one’s own, pursued through a principled claim rather than surrender to injustice.
The text marks the completion of the Pāṇḍavas’ exile conditions: the thirteenth year is spent incognito in a kingdom, and in the fourteenth year they re-emerge to demand the return of their wealth and kingdom.