Shloka 7
सर्पसत्रे हुतानां नागानां नामपरिगणनम् | Enumeration of Nāgas Consumed in the Sarpasatra Fire
क्रोशयोजनमात्रा हि गोकर्णस्य प्रमाणत: । पतन्त्यजस्त्रं वेगेन वह्लावग्निमतां वर,कोई एक कोस लम्बे थे, तो कोई चार कोस और किन्हीं-किन्हींकी लम्बाई तो केवल गायके कानके बराबर थी। अनिनिहोत्रियोंमें श्रेष्ठ शौनक! वे छोटे-बड़े सभी सर्प बड़े वेगसे आगकी ज्वालामें निरन्तर आहुति बन रहे थे
janamejaya uvāca |
krośayojanamātrā hi gokarṇasya pramāṇataḥ |
patanty ajastraṃ vegeṇa vahlāv agnimatāṃ vara ||
قال جناميجايا: «كان بعضُ (الحيات) لا يزيد طولُه على كروشا واحدة أو يوجانا واحدة، وكان بعضُها الآخر—بحسب القياس—لا يتجاوز حجمَ أذنِ بقرة. يا أفضلَ القائمين بطقوس النار، لقد كانت تهوي بلا انقطاع وبسرعة عظيمة إلى النار المتأججة، فتغدو قرابينَ متواصلة.»
जनमेजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores how a ritual driven by vengeance can become indiscriminate: beings of every size are swept into destruction. It invites reflection on dharma—whether an act remains righteous when its force harms broadly and relentlessly.
During Janamejaya’s sarpa-satra (snake-sacrifice), serpents of various sizes—some huge, some tiny—are irresistibly drawn and fall continuously into the blazing sacrificial fire, becoming offerings, as the account is narrated to/through Śaunaka.