Shloka 30

एतद्‌ दृष्ट श्रुतं चापि यथावन्नपसत्तम । अस्माभिननिखिलं सर्व कथितं तेडतिदारुणम्‌,नृपश्रेष्ठ! यद्यपि यह प्रसंग बड़ा ही निछ्ठर और दुःखदायक है, तथापि तुम्हारे पूछनेसे हमने सब बातें तुमसे कही हैं। यह सब कुछ हमने अपनी आँखों देखा और कानोंसे भी ठीक-ठीक सुना है

etad dṛṣṭaṃ śrutaṃ cāpi yathāvan napasattama | asmābhir nikhilaṃ sarvaṃ kathitaṃ te 'tidāruṇam ||

يا خيرَ النَّاباس، لقد قصصنا عليك كلَّ شيءٍ كاملاً على وجهه، كما وقع—ما رأيناه بأعيننا وما سمعناه بآذاننا. ومع أنّ هذا الخبر بالغُ القسوةِ مُفجعٌ، فلأنك سألتَ، نطقنا به إليك من غيرِ إغفالٍ لشيء.

एतत्this (thing)
एतत्:
Karma
TypePronoun
Rootएतद्
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
दृष्टम्seen
दृष्टम्:
Karma
TypeVerb
Rootदृश्
FormPast passive participle (क्त), Neuter, Nominative/Accusative, Singular
श्रुतम्heard
श्रुतम्:
Karma
TypeVerb
Rootश्रु
FormPast passive participle (क्त), Neuter, Nominative/Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
अपिalso/even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
यथावत्properly, as it really is
यथावत्:
Karana
TypeIndeclinable
Rootयथावत्
नृपसत्तमO best of kings
नृपसत्तम:
TypeNoun
Rootनृपसत्तम
FormMasculine, Vocative, Singular
अस्माभिःby us
अस्माभिः:
Karta
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form—, Instrumental, Plural
निखिलम्entire, whole
निखिलम्:
Karma
TypeAdjective
Rootनिखिल
FormNeuter, Accusative, Singular
सर्वम्all
सर्वम्:
Karma
TypeAdjective
Rootसर्व
FormNeuter, Accusative, Singular
कथितम्told, narrated
कथितम्:
TypeVerb
Rootकथ्
FormPast passive participle (क्त), Neuter, Nominative/Accusative, Singular
तेto you
ते:
Sampradana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, Dative, Singular
अतिदारुणम्very dreadful/most painful
अतिदारुणम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअतिदारुण
FormNeuter, Accusative, Singular

तक्षक उवाच

T
Takṣaka
N
napasattama (addressee, honorific)

Educational Q&A

The verse emphasizes truthful, complete reporting: one should speak accurately—grounded in direct observation and reliable hearing—even when the truth is painful, especially when questioned by a responsible authority.

Takṣaka addresses a respected listener and concludes (or underscores) his report, stating that he has narrated the entire matter exactly as witnessed and heard, acknowledging that the content is extremely distressing but was disclosed because it was asked.