Shloka 1
अध्याय ३५ — वासुकिचिन्ता-शमनम्
Vāsuki’s Anxiety and Brahmā’s Confirmation
Devanagari script
ऑपन--माजल छा जि पज्चत्रिशो< ध्याय: मुख्य-मुख्य नागोंके नाम शौनक उवाच भुजजड़मानां शापस्य मात्रा चैव सुतेन च । विनतायास्त्वया प्रोक्ते कारणं सूतनन्दन,शौनकजीने कहा--सूतनन्दन! सर्पोको उनकी मातासे और विनता देवीको उनके पुत्रसे जो शाप प्राप्त हुआ था, उसका कारण आपने बता दिया
Translation
قال شاونَكا: «يا ابن السُّوتا! لقد بيّنتَ سبب اللعنة التي نالها الناگا من أمّهم، وسبب اللعنة التي نالتها الإلهة فينَتا من ابنها.»
Word by Word
शौनकःShaunaka
शौनकः:
Karta
TypeNoun
Rootशौनक
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
Karta
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, Third, Singular
भुजगानाम्of the serpents
भुजगानाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootभुजग
FormMasculine, Genitive, Plural
शापस्यof the curse
शापस्य:
Adhikarana
TypeNoun
Rootशाप
FormMasculine, Genitive, Singular
मात्राby the mother
मात्रा:
Karana
TypeNoun
Rootमातृ
FormFeminine, Instrumental, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
सुतेनby the son
सुतेन:
Karana
TypeNoun
Rootसुत
FormMasculine, Instrumental, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
विनतायाःof Vinatā
विनतायाः:
Adhikarana
TypeNoun
Rootविनता
FormFeminine, Genitive, Singular
त्वयाby you
त्वया:
Karana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, Instrumental, Singular
प्रोक्तेwhen (it was) told/said
प्रोक्ते:
Adhikarana
TypeVerb
Rootप्र-वच्
FormPast Passive Participle, Neuter, Locative, Singular
कारणम्the cause
कारणम्:
Karma
TypeNoun
Rootकारण
FormNeuter, Accusative, Singular
सूतनन्दनO son of the Sūta (charioteer)
सूतनन्दन:
TypeNoun
Rootसूत-नन्दन
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
शौनक उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes