Shloka 94
Ādi-parva Adhyāya 3 — Janamejaya’s Rite, Dhaumya’s Parīkṣā, and Uttanka’s Kuṇḍala Quest (सर्पसत्रप्रस्तावना–गुरुपरीक्षा–उत्तङ्कोपाख्यान)
तमुपाध्याय: प्रत्युवाच वत्सोत्तड़क बहुशो मां चोदयसि गुर्वर्थमुपाहरामीति तद् गच्छैनां प्रविश्योपाध्यायानीं पृष्छ किमुपाहरामीति,एषा यद् ब्रवीति तदुपाहरस्वेति । यह सुनकर उपाध्यायने उनसे कहा--“वत्स उत्तंक! तुम बार-बार मुझसे कहते हो कि 'मैं क्या गुरुदक्षिणा भेंट करूँ?” अत: जाओ, घरके भीतर प्रवेश करके अपनी गुरुपत्नीसे पूछ लो कि “मैं कया गुरुदक्षिणा भेंट करूँ?”
tam upādhyāyaḥ pratyuvāca—vatsottaka bahuśo māṃ caodayasi gurvartham upāharāmīti; tad gaccha enāṃ praviśyopādhyāyānīṃ pṛccha—kim upāharāmīti; eṣā yad bravīti tad upāharasveti.
فأجابه المُعلِّم: «يا بُنيَّ أُتَّنْكا، ما زلتَ تُلحُّ عليَّ مرارًا قائلاً: ما الذي أحمله حقًّا للمعلِّم؟ فادخل إلى الدار واسأل زوجتي: ماذا أحمل غورو-دكشِنا؟ ومهما قالت لك فاحمله.»
राम उवाच
Educational Q&A
A disciple should fulfill guru-dakṣiṇā with humility and obedience, accepting the guru’s household guidance; gratitude is expressed through dutiful action rather than bargaining or self-chosen offerings.
Uttanka repeatedly asks what he should give as guru-dakṣiṇā. The teacher directs him to go inside and ask the teacher’s wife, and to bring exactly what she specifies.