Shloka 60
Ādi-parva Adhyāya 3 — Janamejaya’s Rite, Dhaumya’s Parīkṣā, and Uttanka’s Kuṇḍala Quest (सर्पसत्रप्रस्तावना–गुरुपरीक्षा–उत्तङ्कोपाख्यान)
षष्टिक्ष गावस्त्रिशताक्ष धेनव एकं वत्सं सुवते तं दुहन्ति । नानागोष्ठा विहिता एकदोहना- स्तावश्विनौ दुहतो घर्ममुक्थ्यम्,दिन एवं रात--ये मनोवांछित फल देनेवाली तीन सौ साठ दुधारू गौएँ हैं। वे सब एक ही संवत्सररूपी बछड़ेको जन्म देती और उसको पुष्ट करती हैं। वह बछड़ा सबका उत्पादक और संहारक है। जिज्ञासु पुरुष उक्त बछड़ेको निमित्त बनाकर उन गौओंसे विभिन्न फल देनेवाली शास्त्रविहित क्रियाएँ दुहते रहते हैं; उन सब क्रियाओंका एक (तत्त्वज्ञानकी इच्छा) ही दोहनीय फल है। पूर्वोक्त गौओंको आप दोनों अश्विनीकुमार ही दुहते हैं
ṣaṣṭiś ca gāvas triśatākṣa dhenava ekaṁ vatsaṁ suvate taṁ duhanti | nānāgoṣṭhā vihitā ekadohanās tāv aśvinau duhato gharma-mukthyam ||
قال راما: «هناك ثلاثمائة وستون بقرةً حلوبًا—موسومة بثلاثمائة (وستين) “عينًا”، أي الأيام—تمنح الثمار المرغوبة. كلها تلد عِجلًا واحدًا وتغذّيه بالحلب. وذلك العجل مُنتِجٌ ومُهلِكٌ معًا. والطالب يجعل ذلك العجل وسيلةً، فيستخرج من تلك الأبقار ثمار الأعمال المأمور بها في الشاسترا، وإن كانت في حظائر شتّى ومُعيَّنة لطقوس متنوّعة؛ غير أنّ الحلب في الحقيقة واحد. و«اللبن» الذي ينبغي استخراجه من جميع تلك الأعمال واحدٌ أيضًا: التطلّع إلى المعرفة الحقّة. وأنتمَا، توأما الأشفين، من يحلبان القربان الدافئ الأسمى (غَرْمَ/gharma) وترنيمة الثناء.»
राम उवाच
Educational Q&A
Many scripturally prescribed actions appear diverse, but their highest extractable essence is one: the aspiration for true knowledge. Ritual ‘fruits’ are secondary to the unifying pursuit of jñāna.
Rama speaks in a Vedic metaphor: the 360 days are likened to milch-cows producing a single calf (the year/unifying principle). Seekers ‘milk’ these days through various rites to obtain results, while the Aśvin twins are praised as the divine agents who draw forth the prime ritual oblation (gharma) and hymn (uktha).