Shloka 43
Jarītā–Śārṅgā-saṃvāda: Ākhu-haraṇa and the Approach of Agni (आखुहरणं अग्न्यागमनश्च)
Devanagari script
यदि मे भगवान् प्रीत: सर्वलोकनमस्कृत:,उवाच भगवान् प्रीतः स्मितपूर्वमिदं वच: । “देवदेवेश! सुरेश्वर! यदि मेरे ऊपर आप सर्वलोक-वन्दित भगवान् प्रसन्न हुए हैं तो स्वयं चलकर मेरा यज्ञ करायें।" राजाकी कही हुई यह बात सुनकर भगवान् शिव प्रसन्न होकर मुसकराते हुए बोले--
Translation
قال الملك: «إن كان الإلهُ المباركُ، الذي تُجِلّه العوالم كلُّها، قد رضي عني، فيا إلهَ الآلهة، يا سيّدَ السُّوَرَة (أرباب السماء)، تفضّل بالمجيء بنفسك وأقِمْ لي يَجْنِي (قرباني).» فلما سمع شِيفا ذلك سُرَّ، وابتسم وقال—
Word by Word
यदिif
यदि:
TypeIndeclinable
Rootयदि
मेof me / my
मे:
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormGenitive, Singular
भगवान्the Blessed Lord
भगवान्:
Karta
TypeNoun
Rootभगवत्
FormMasculine, Nominative, Singular
प्रीतःpleased
प्रीतः:
TypeAdjective
Rootप्रीत
FormMasculine, Nominative, Singular
सर्वलोकनमस्कृतःrevered by all worlds
सर्वलोकनमस्कृतः:
TypeAdjective
Rootसर्व-लोक-नमस्कृत
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, Third, Singular
भगवान्the Lord
भगवान्:
Karta
TypeNoun
Rootभगवत्
FormMasculine, Nominative, Singular
प्रीतःpleased
प्रीतः:
TypeAdjective
Rootप्रीत
FormMasculine, Nominative, Singular
स्मितपूर्वम्preceded by a smile / smiling first
स्मितपूर्वम्:
TypeAdjective
Rootस्मित-पूर्व
FormNeuter, Accusative, Singular
इदम्this
इदम्:
TypePronoun
Rootइदम्
FormNeuter, Accusative, Singular
वचःspeech / words
वचः:
Karma
TypeNoun
Rootवचस्
FormNeuter, Accusative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes