Shloka 3
Khāṇḍava-dāha: Indra’s Countermeasures and the Nāga Aśvasena’s Escape (आदि पर्व, अध्याय २१८)
प्रासादै रत्नचित्रैश्व॒ गिरेस्तस्य समन्ततः । स देश: शोभितो राजन् कल्पवृक्षैश्न सर्वश:,राजन! उस पर्वतके चारों ओर रत्नजटित विचित्र राजभवन और कल्पवृक्ष थे, जिनसे उस स्थानकी बड़ी शोभा हो रही थी
prāsādai ratnacitraiś ca gires tasya samantataḥ | sa deśaḥ śobhito rājan kalpavṛkṣaiś ca sarvaśaḥ ||
قال فايشَمبايانا: أيها الملك، إن الإقليم حول ذلك الجبل كان مُزدانًا بقصورٍ مرصَّعةٍ بجواهرَ متنوّعة الألوان، وكانت أشجارُ الكَلبَفِرِكشا—أشجارُ قضاءِ الأمنيات—منتشرةً في كل مكان؛ فغدا الموضعُ كلُّه متلألئًا ببهاءٍ استثنائي.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse conveys that splendor, abundance, and orderly beauty are marks of an auspicious, well-established realm; such imagery in epic narrative often signals divine favor or the fruit of right arrangement and merit, even when presented descriptively rather than as direct moral instruction.
Vaiśampāyana is describing a remarkable locale around a mountain: jeweled palaces stand on every side and wish-fulfilling trees are found everywhere, emphasizing the extraordinary magnificence of the setting.