Adhyāya 196: Droṇa’s Conciliatory Counsel and Karṇa’s Suspicion of Counsel (मन्त्र-नय-विवादः)
एवमेते पाण्डवा: सम्ब भूवु- यें ते राजन् पूर्वमिन्द्रा बभूवु: । लक्ष्मीश्वैषां पूर्वमेवोपदिष्टा भार्या यैषा द्रौपदी दिव्यरूपा,राजन! इस प्रकार ये पाण्डव प्रकट हुए हैं, जो पहले इन्द्र रह चुके हैं। यह दिव्यरूपा द्रौपदी वही स्वर्गलोककी लक्ष्मी है, जो पहलेसे ही इनकी पत्नी नियत हो चुकी है। महाराज! यदि इस कार्यमें देवताओंका सहयोग न होता तो तुम्हारे इस यज्ञकर्मद्वारा यज्ञवेदीकी भूमिसे ऐसी दिव्य नारी कैसे प्रकट हो सकती थी, जिसका रूप सूर्य और चन्द्रमाके समान प्रकाश बिखेर रहा है और जिसकी सुगन्ध एक कोसतक फैलती रहती है
evam ete pāṇḍavāḥ sambabhūvuḥ ye te rājan pūrvam indrā babhūvuḥ | lakṣmīś ca eṣāṃ pūrvam evopadiṣṭā bhāryā yaiṣā draupadī divyarūpā ||
قال فياسا: «هكذا تجلّى هؤلاء الباندافا—هم أنفسهم، أيها الملك، الذين كانوا من قبلُ إندرات. وهذه دروبدي المتلألئة هي لاكشمي ذاتها من العالم السماوي، وقد عُيّنت منذ زمن بعيد زوجةً لهم. فاعلم إذن أن ميلادًا كهذا ليس ثمرة الجهد الطقسي وحده؛ فلولا معونة الآلهة وتآزرهم، كيف يمكن لامرأة ذات بهاء إلهي أن تخرج من مذبح القربان—تسطع كالشمس والقمر، وتفوح رائحتها إلى مدى بعيد؟»
व्यास उवाच
The verse frames extraordinary events as arising from both human action (yajña/ritual) and divine sanction. It emphasizes that cosmic roles—like the Pāṇḍavas’ divine identity and Draupadī’s destined marriage—are part of a larger dharmic order, not merely personal choice or ritual technique.
Vyāsa explains to the king that the Pāṇḍavas have manifested with divine identity (as former Indras) and that Draupadī is Lakṣmī-like and preordained as their wife. The surrounding context underscores that her wondrous appearance from the sacrificial altar implies the gods’ cooperation beyond ordinary ritual causality.