Shloka 17

Bhīṣma’s Counsel on Reconciliation and Partition (भीष्मोपदेशः—संधि-राज्यविभागविचारः)

Devanagari script

सा चाप्युक्तवती वाचं भैक्षवद्‌ भुज्यतामिति । तस्मादेतदहं मन्ये परं धर्म द्विजोत्तम,हमारी माताने भी यही बात कही है कि तुम सब लोग भिक्षाकी भाँति इसका उपभोग करो; अतः द्विजश्रेष्ठ! हम पाँचों भाइयोंके साथ होनेवाले इस विवाहसम्बन्धको परम धर्म मानते हैं

Transliteration

sā cāpy uktavatī vācaṃ bhaikṣavad bhujyatām iti | tasmād etad ahaṃ manye paraṃ dharma dvijottama ||

Translation

وقد قالت هي أيضًا هذه الكلمات: «لْيُنتَفَعْ به كما تُقتَسَم الصدقة.» لذلك، يا خيرَ ذوي المولدَين، أرى هذا الرباطَ الزوجي—المقصودَ أن يُشترَك فيه بيننا نحن الإخوة الخمسة—هو الدارما الأعلى.

Word by Word

साshe

चand

अपिalso

उक्तवतीhaving said

वाचम्speech; words

भैक्षवत्like alms; as alms

भुज्यताम्let it be enjoyed/consumed

इतिthus

तस्मात्therefore; from that

एतत्this

अहम्I

मन्येI think; I consider

परम्supreme; highest

धर्मम्dharma; righteous duty

द्विजोत्तमO best of the twice-born (brahmin)

Speaker

युधिछिर उवाच

Characters & Entities

Yudhiṣṭhira

Kuntī (implied as 'she/our mother')

Dvijottama (addressed brāhmaṇa; typically Vyāsa in this context)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes