Shloka 37
अध्याय १८४ — भैक्षविभागः, शयनविधानम्, धृष्टद्युम्नस्य निवेदनम्
Alms Distribution, Night Lodging, and Dhṛṣṭadyumna’s Report
Devanagari script
तानेवमुकक्त्या द्रुपदस्य पुत्र: पश्चादिदं तां भगिनीमुवाच । नाम्ना च गोत्रेण च कर्मणा च संकीर्तयन् भूमिपतीन् समेतान्,यों कहकर द्रुपदकुमार धृष्टद्युम्नने वहाँ आये हुए राजाओंके नाम, गोत्र और पराक्रमका वर्णन करते हुए अपनी बहिन द्रौपदीसे इस प्रकार कहा
Translation
فلما قال ذلك، أخذ ابن دْرُوبَدَ، دْهْرِشْتَدْيُومْنَ، يذكر أمام الملوك المجتمعين أسماءهم وأنسابهم (غوترا) ومآثرهم، ثم التفت إلى أخته دْرَوْبَدِي وقال لها على هذا النحو.
Word by Word
तान्those (kings)
तान्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Plural
एवम्thus
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
TypeVerb
Rootवच्
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Active
द्रुपदस्यof Drupada
द्रुपदस्य:
TypeNoun
Rootद्रुपद
FormMasculine, Genitive, Singular
पुत्रःson
पुत्रः:
Karta
TypeNoun
Rootपुत्र
FormMasculine, Nominative, Singular
पश्चात्afterwards
पश्चात्:
TypeIndeclinable
Rootपश्चात्
इदम्this (speech/statement)
इदम्:
Karma
TypePronoun
Rootइदम्
FormNeuter, Accusative, Singular
ताम्to her
ताम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormFeminine, Accusative, Singular
भगिनीम्sister
भगिनीम्:
Karma
TypeNoun
Rootभगिनी
FormFeminine, Accusative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
Formलिट् (perfect), Past (perfect), Third, Singular, Active
नाम्नाby name
नाम्ना:
Karana
TypeNoun
Rootनामन्
FormNeuter, Instrumental, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
गोत्रेणby lineage/clan
गोत्रेण:
Karana
TypeNoun
Rootगोत्र
FormNeuter, Instrumental, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
कर्मणाby deeds/valor
कर्मणा:
Karana
TypeNoun
Rootकर्मन्
FormNeuter, Instrumental, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
संकीर्तयन्enumerating/proclaiming
संकीर्तयन्:
TypeVerb
Rootसम् + कीर्त्
Formशतृ (present active participle), Masculine, Nominative, Singular
भूमिपतीन्kings (lords of the earth)
भूमिपतीन्:
Karma
TypeNoun
Rootभूमिपति
FormMasculine, Accusative, Plural
समेतान्assembled/present
समेतान्:
TypeAdjective
Rootसम् + इ (समेत)
Formक्त (past passive participle used adjectivally), Masculine, Accusative, Plural
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes