Shloka 16
Ādi Parva, Adhyāya 180 — Svayaṃvara-Virodha and Pāṇḍava Parākrama
Draupadī Episode
भवतां च विजानामि सर्वलोकहितेप्सुताम् । तस्माद् विधध्व॑ यच्छेयो लोकानां मम चेश्वरा:,मैं यह भी जानता हूँ कि आपलोग समस्त जगत्का हित चाहनेवाले हैं। अतः शक्तिशाली पितरो! आपलोग ऐसा करें, जिससे इन लोकोंका और मेरा भी कल्याण हो नहितं राक्षस: कश्चिच्छक्तो भक्षयितु मुने । आत्मनैवात्मनस्तेन दृष्टो मृत्युस्तदाभवत् “मुने! कोई भी राक्षस उन्हें खा नहीं सकता था। अपने ही शापसे (राजाको नरभक्षी राक्षस बना देनेके कारण) उन्हें उस समय अपनी मृत्यु देखनी पड़ी
aurva uvāca |
bhavatāṃ ca vijānāmi sarvalokahitepsutām |
tasmād vidadhvaṃ yac chreyo lokānāṃ mama ceśvarāḥ ||
na hitaṃ rākṣasaḥ kaścit śakto bhakṣayituṃ mune |
ātmanāivātmanas tena dṛṣṭo mṛtyus tadābhavat ||
قال أورفا: «وأنا أعلم أيضًا أنكم تريدون خيرَ جميع العوالم. لذلك، يا سادتي الأقوياء (أيها الأسلاف)، افعلوا ما هو خيرٌ حقًّا—لهذه العوالم ولي أنا أيضًا.» «يا أيها الحكيم، لم يكن رَاكشاسا واحد قادرًا على افتراسهم؛ بل إنهم بأفعالهم هم وحدها رأوا موتهم آنذاك—إذ جاءهم من العاقبة التي انبثقت من أنفسهم.»
ऑर्व उवाच
Educational Q&A
Even when one has power, the right course is what promotes śreyas—true welfare—for oneself and for the worlds; harm and ruin often arise not from external enemies but from one’s own actions and their consequences.
Aurva addresses the powerful elders/ancestors, acknowledging their intention for universal welfare and urging them to choose the best course. The passage also notes that no rākṣasa could destroy certain persons; instead, their downfall came from their own deed—an internal, self-generated cause rather than an external attacker.