Shloka 11

Saṃvaraṇa–Tapatī Vivāhaḥ (The Marriage of Saṃvaraṇa and Tapatī) — Mahābhārata, Ādi Parva 163

Devanagari script

भीमसेनस्तत: श्रुत्वा प्रहसन्निव भारत । राक्षसं तमनादृत्य भुड्क्त एव पराड्मुख:,भारत! उसकी बात सुनकर भीमसेन मानो जोर-जोरसे हँसने लगे और उस राक्षसकी अवहेलना करते हुए मुँह फेरकर खाते ही रह गये

Transliteration

bhīmasenas tataḥ śrutvā prahasann iva bhārata | rākṣasaṃ tam anādṛtya bhuṅkta eva parāṅmukhaḥ ||

Translation

قال فايشامبايانا: لما سمع بهيماسينا تلك الكلمات بدا كأنه انفجر ضاحكًا. ولم يبالِ بالرّاكشسا، فأدار وجهه عنه ومضى يأكل—ازدراءً ثابتًا لا يتزعزع.

Word by Word

• भीमसेनः: Bhimasena
• भीमसेनः: Karta
• Type: Noun
• Root: भीमसेन
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• ततः: then/thereupon
• ततः: Adhikarana
• Type: Indeclinable
• Root: ततः

• श्रुत्वा: having heard
• श्रुत्वा: Karana
• Type: Verb
• Root: श्रु
• Form: क्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage-neutral here), Invariable

• प्रहसन्: laughing
• प्रहसन्: Karta
• Type: Verb
• Root: प्र-हस्
• Form: शतृ (present active participle), Masculine, Nominative, Singular

• इव: as if/like
• इव: Adhikarana
• Type: Indeclinable
• Root: इव

• भारत: O Bharata
• भारत: Sampradana
• Type: Noun
• Root: भारत
• Form: Masculine, Vocative, Singular

• राक्षसम्: the rakshasa/demon
• राक्षसम्: Karma
• Type: Noun
• Root: राक्षस
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• तम्: him/that one
• तम्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: तद्
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• अनादृत्य: disregarding/without respecting
• अनादृत्य: Karana
• Type: Verb
• Root: अन्-आ-दृ
• Form: क्त्वा (absolutive/gerund), Invariable

• भुङ्क्ते: eats
• भुङ्क्ते: Karta
• Type: Verb
• Root: भुज्
• Form: Lat (present), Atmanepada, Third, Singular

• एव: indeed/just
• एव: Adhikarana
• Type: Indeclinable
• Root: एव

• पराङ्मुखः: with face turned away
• पराङ्मुखः: Karta
• Type: Adjective
• Root: पराङ्मुख
• Form: Masculine, Nominative, Singular

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

• Vaiśampāyana
• Bhīmasena (Bhīma)
• Rākṣasa
• Bhārata (addressee)