Shloka 37
Ādi Parva, Adhyāya 158 — Aṅgāraparṇa-saṃvāda and Gaṅgā-tīrtha Saṃghaṭṭa
Encounter at the Gaṅgā ford
एतत् सर्व समीक्ष्य त्वमात्मत्यागं च गर्हितम् । आत्मानं तारयाद्याशु कुलं चेमौ च दारकौ,इन सब बातोंको विचार करके और अपने देहके त्यागको निन्दित कर्म मानकर आप अब शीघ्र ही अपनेको, अपने कुलको और इन दोनों बच्चोंको भी संकटसे बचा लीजिये
etat sarva samīkṣya tvam ātmatyāgaṃ ca garhitam | ātmānaṃ tārayād yāśu kulaṃ cemau ca dārakau ||
«وبعد أن تأملتَ هذا كله، وعلمتَ أن إهلاك النفس طريقٌ مذموم، فاسعَ عاجلًا إلى إنقاذ نفسك—وإنقاذ سلالتك أيضًا—وإنقاذ هذين الطفلين من الخطر».
ब्राह्मण उवाच
Educational Q&A
The verse frames self-destruction (ātmatyāga) as ethically censurable and urges prompt, responsible action: preserve life, protect one’s lineage, and safeguard dependents—especially vulnerable children.
A Brahmin speaker counsels someone in crisis: after reflecting on the situation, the person should abandon the thought of self-harm and instead act immediately to rescue himself, his family line, and the two children from impending danger.