Shloka 13
Ādi Parva, Adhyāya 158 — Aṅgāraparṇa-saṃvāda and Gaṅgā-tīrtha Saṃghaṭṭa
Encounter at the Gaṅgā ford
साहं विचाल्यमाना वै प्रार्थ्यमाना दुरात्मभि: । स्थातुं पथि न शक्ष्यामि सज्जनेष्टे द्विजोत्तम,जैसे पक्षी पृथ्वीपर डाले हुए मांसके टुकड़ेको लेनेके लिये झपटते हैं, उसी प्रकार सब लोग विधवा स्त्रीको वशमें करना चाहते हैं। द्विजश्रेष्ठ) दुराचारी मनुष्य जब बार-बार मुझसे याचना करते हुए मुझे मर्यादासे विचलित करनेकी चेष्टा करेंगे, उस समय मैं श्रेष्ठ पुरुषोंके द्वारा अभिलषित मार्गपर स्थिर नहीं रह सकूँगी
sāhaṃ vicālyamānā vai prārthyamānā durātmabhiḥ | sthātuṃ pathi na śakṣyāmi sajjaneṣṭe dvijottama ||
يا أفضلَ ذوي الميلادَين، حين يلحّ عليّ الأشرار مرارًا ويجتهدون في زعزعة ثباتي وإخراجي عن حدود الحشمة واللياقة، فلن أقدر على الثبات في السبيل الذي يعشقه أهلُ الفضيلة. وكما تهوي الطيور لتختطف قطعةَ لحمٍ أُلقيت على الأرض، كذلك يسعى الناس إلى إخضاع الأرملة لسلطانهم؛ فإذا أُرهِقتُ بتلك التوسلات الفاسدة مرةً بعد مرة، فقد تضعف عزيمتي على الوقوف في الطريق النبيل.
ब्राह्मण उवाच
Educational Q&A
The verse warns that persistent coercion and immoral solicitation can destabilize even a sincere person’s commitment to dharma; therefore society must restrain the wicked and protect the vulnerable, while the individual must seek conditions that support steadfastness in righteous conduct.
A woman speaker (contextually a widow) addresses a brahmin, describing how evil-minded men repeatedly pursue and pressure her, likening their predatory attention to birds diving for meat, and expressing fear that such relentless harassment may make her unable to remain firm on the virtuous path.