Ādi Parva, Adhyāya 158 — Aṅgāraparṇa-saṃvāda and Gaṅgā-tīrtha Saṃghaṭṭa
Encounter at the Gaṅgā ford
(दाक्षिणात्य अधिक पाठके ४ ३ श्लोक मिलाकर कुल ४५३ श्लोक हैं) #ीद>-3८5>> हम ्ीसा्िस - यावन्तो यस्य संयोगा द्रव्यैरिष्टर्भवन्त्युत । तावन्तो5स्य निखन्यन्ते हृदये शोकशड्भकव: ।। सप्तपञ्चाशर्दाधिकशततमोब ध्याय: ब्राह्मणीका स्वयं मरनेके लिये उद्यत होकर पतिसे जीवित रहनेके लिये अनुरोध करना ब्राह्मण्युवाच न संतापस्त्वया कार्य: प्राकृतेनेव कहिचित् । न हि संतापकालो<थयं वैद्यस्य तव विद्यते,ब्राह्मणी बोली--प्राणनाथ! आपको साधारण मनुष्योंकी भाँति कभी संताप नहीं करना चाहिये। आप विद्दान् हैं, आपके लिये यह संतापका अवसर नहीं है
brāhmaṇy uvāca | na santāpas tvayā kāryaḥ prākṛteneva karhi cit | na hi santāpakālo 'yaṃ vaidyasya tava vidyate ||
قالت زوجةُ البراهمن: «يا سيّدَ روحي، لا ينبغي لك أن تستسلم للحزن كما يفعل عامة الناس. إنك رجلٌ عالم؛ فليس هذا أوانَ النواح لمن كان مثلك.»
ब्राह्मण उवाच
The verse urges restraint and clarity in the face of suffering: a person grounded in knowledge and duty should not collapse into ordinary lamentation, but respond with steadiness and discernment.
A Brahmin woman addresses her husband (described as a learned/physician-like figure) and tries to dissuade him from grief, framing his learning and role as incompatible with despair at this moment.