Shloka 14
भीमस्य जलान्वेषणं तथा वनविश्रान्तिः
Bhīma’s Search for Water and the Forest Halt
Devanagari script
एवमुकक््त्वा तु कौन्तेयो भ्रातृभि: सहितो5नघ: । अर्धक्रोशे तु नगरादतिष्ठद् बहिरेव स:,यों कहकर पापरहित कुन्तीनन्दन अर्जुन अपने भाइयोंके साथ नगरसे बाहर ही आधे कोसकी दूरीपर ठहर गये थे
Transliteration
evam uktvā tu kaunteyo bhrātṛbhiḥ sahito 'naghaḥ | ardhakrośe tu nagarād atiṣṭhad bahir eva saḥ ||
Translation
فلما قال ذلك، توقّف أرجونا ابن كونتي—المنزَّه عن العيب—مع إخوته خارج المدينة نفسها، على مسافة نصف كروشا. ويُبرز السرد وقفةً مقصودةً متحفظة: فلا يندفعون إلى دخول المدينة من فورهم، بل يحفظون بُعدًا يليق بالاحترام، دالًّا على الحذر واللياقة وضبط النفس في السلوك.
Word by Word
एवम्thus
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
TypeVerb
Rootवच्
Formक्त्वा (absolutive/gerund), parasmaipada (usage-neutral)
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
कौन्तेयःKunti's son (Arjuna)
कौन्तेयः:
Karta
TypeNoun
Rootकौन्तेय
Formmasculine, nominative, singular
भ्रातृभिःwith (his) brothers
भ्रातृभिः:
Karana
TypeNoun
Rootभ्रातृ
Formmasculine, instrumental, plural
सहितःaccompanied (by)
सहितः:
TypeAdjective
Rootसहित
Formmasculine, nominative, singular
अनघःsinless/blameless
अनघः:
TypeAdjective
Rootअनघ
Formmasculine, nominative, singular
अर्धक्रोशेat (a distance of) half a krośa
अर्धक्रोशे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअर्धक्रोश
Formmasculine, locative, singular
तुindeed/and
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
नगरात्from the city
नगरात्:
Apadana
TypeNoun
Rootनगर
Formneuter, ablative, singular
अतिष्ठत्stood/remained
अतिष्ठत्:
TypeVerb
Rootस्था
Formimperfect (लङ्), third, singular, parasmaipada
बहिःoutside
बहिः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootबहिः
एवonly/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
Formmasculine, nominative, singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśampāyanaA
Arjuna (Kaunteya)A
Arjuna's brothersT
the city (nagara)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes