Shloka 14
Droṇa’s Ācārya-Dakṣiṇā: Capture of Drupada and Division of Pāñcāla (द्रोण-आचार्यदक्षिणा)
वैशम्पायन उवाच अथाप्तवन्तो वेदोक्तान् संस्कारान् पाण्डवास्तदा | संव्यवर्धन्त भोगांस्ते भुज्जाना: पितृवेश्मनि,वैशम्पायनजी कहते हैं--राजन्! उस समय पाण्डवोंके वेदोक्त (समावर्तन आदि) संस्कार हुए। वे पिताके घरमें नाना प्रकारके भोग भोगते हुए पलने और पुष्ट होने लगे
vaiśampāyana uvāca athāptavanto vedoktān saṃskārān pāṇḍavās tadā | saṃvyavardhanta bhogāṃs te bhuñjānāḥ pitṛveśmani ||
قال فايشَمبايانا: «ثم في ذلك الحين أتمَّ أبناءُ باندو (الباندافا) الطقوسَ الانتقالية المقرَّرة في الفيدا—كطقسِ إتمامِ مرحلةِ التلمذة وما يتصل به من السَّمْسكارا. وكانوا يقيمون في بيت أبيهم، فينعمون بمختلف أسباب الراحة المباحة؛ ومع التمتّع بها نشؤوا وازدهروا قوةً وعافية.»
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights dharmic formation: the Pāṇḍavas’ growth is grounded in Veda-sanctioned saṃskāras and disciplined upbringing. Prosperity and enjoyment (bhoga) are presented as appropriate when framed by prescribed rites and life-order, not as indulgence detached from dharma.
Vaiśampāyana narrates that the Pāṇḍavas completed the Vedic rites of passage (including the completion of studentship and related ceremonies) and, residing in their paternal household, enjoyed suitable comforts while steadily maturing and becoming robust.