Shloka 51
Adhyāya 123 — Droṇa’s Pedagogy: Arjuna’s Preeminence, Ekalavya’s Self-Training, and the Bhāsa-Lakṣya Trial
भरद्वाज: कश्यपो गौतमश्न विश्वामित्रो जमदन्निर्वसिष्ठ: । यश्नोदितो भास्करे< भूत् प्रणष्टे सो>प्यत्रात्रिर्भगवानाजगाम,फिर झुंड-के-झुंड देवता वहाँ एकत्र होकर अर्जुनकी प्रशंसा करने लगे। कढद्रूके पुत्र (नाग), विनताके पुत्र (गरुड पक्षी), गन्धर्व, अप्सराएँ, प्रजापति, सप्तर्षिगण--भरद्वाज, कश्यप, गौतम, विश्वामित्र, जमदग्नि, वसिष्ठ तथा जो नक्षत्रके रूपमें सूर्यास्त होनेके पश्चात् उदित होते हैं, वे भगवान् अत्रि भी वहाँ आये
bharadvājaḥ kaśyapo gautamaś ca viśvāmitro jamadagnir vasiṣṭhaḥ | yaś cānudito bhāskare bhūt praṇaṣṭe so 'py atrātrir bhagavān ājagāma ||
قال فايشَمبايانا: وجاء أيضًا بهارادفاجا، وكاشيابا، وغوتاما، وفيشفاميترا، وجاماداغني، وفاسيشتها. كما حضر أتري، الحكيم الموقَّر—الذي يُروى أنه يظهر حين تغيب الشمس ويضمحل ضوء النهار—فجاء هو أيضًا. وهكذا اجتمع بأعداد عظيمة من الكائنات الإلهية والحكماء السامِين، يقدّمون الثناء والتكريم، مؤكدين أن التفوق الحقّ يستجلب اعتراف الأبرار وأهل السماء معًا.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the moral authority of the ṛṣis and the idea that genuine merit and righteous conduct attract the attention and approval of the wise and the divine; social and cosmic order (dharma) is affirmed when venerable seers gather and bear witness.
Vaiśampāyana lists eminent sages—Bharadvāja, Kaśyapa, Gautama, Viśvāmitra, Jamadagni, Vasiṣṭha—and adds that the revered Atri also arrives, described in connection with the time after sunset; the scene is one of a grand assembly of exalted beings coming together at the same place.