Shloka 1
Kuntī’s Appeal for Progeny and the Vyuṣitāśva–Bhadrā Precedent (कुन्ती-पाण्डु संवादः; व्युषिताश्व-भद्रा आख्यानम्)
(दाक्षिणात्य अधिक पाठके १३ ३ श्लोक मिलाकर कुल ४४ ६ “लोक हैं) न्च्स्स्त्ािस्सि (9) £:ानप्ट् एकादशाधिकशततमोड< ध्याय: कुन्तीद्वारा स्वयंवरमें पाण्डुका वरण और उनके साथ विवाह वैशम्पायन उवाच सत्त्वरूपगुणोपेता धर्मारामा महाव्रता । दुहिता कुन्तिभोजस्य पृथा पृुथुललोचना,वैशम्पायनजी कहते हैं--जनमेजय! राजा कुन्तिभोजकी पुत्री विशाल नेत्रोंवाली पृथा धर्म, सुन्दर रूप तथा उत्तम गुणोंसे सम्पन्न थी। वह एकमात्र धर्ममें ही रत रहनेवाली और महान् व्रतोंका पालन करनेवाली थी
vaiśampāyana uvāca | sattvarūpaguṇopetā dharmārāmā mahāvratā | duhitā kuntibhojasya pṛthā pṛthulalocanā ||
قال فَيْشَمْبايَنَة (Vaiśampāyana): يا جَنَمِجَيَة (Janamejaya)، إن بْرِثا (Pṛthā) ابنةَ كُنْتِبْهوجَة (Kuntibhoja) كانت واسعةَ العينين، موفورةَ النبل، بهيّةَ الطلعة، كاملةَ الخصال. لم تكن تتعلّق إلا بالدَّرْمَة (dharma)، ثابتةً على النذور العظام.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse frames Pṛthā (Kuntī) as an ethical ideal: beauty and social status are presented as secondary to sattva (inner moral quality) and steadfast commitment to dharma, suggesting that true nobility is grounded in virtue and disciplined conduct.
The narrator Vaiśampāyana introduces Pṛthā, identifying her as Kuntibhoja’s daughter and describing her qualities—moral disposition, beauty, virtues, and devotion to dharma—setting the stage for the ensuing account of her life and marital alliance in the broader lineage narrative.