Shloka 17
पाण्डोः प्रव्रज्या-व्रतवर्णनम् | Pāṇḍu’s Resolve for Renunciation and Forest Discipline
Devanagari script
दत्त्वा स भगिनीं वीरो यथा च परिच्छदम् । पुनरायात् स्वनगरं भीष्मेण प्रतिपूजित:,वीरवर शकुनिने अपनी बहिनका विवाह करके यथायोग्य दहेज दिया। बदलेमें भीष्मजीने भी उनका बड़ा सम्मान किया। तत्पश्चात् वे अपनी राजधानीको लौट आये
Transliteration
dattvā sa bhaginīṃ vīro yathā ca paricchadam | punarāyāt svanagaraṃ bhīṣmeṇa pratipūjitaḥ ||
Translation
وبعد أن زوّج أخته، قدّم ذلك الأمير الباسل أيضًا ما يليق من هدايا العرس والصداق بحسب العرف. وقد قابله بهيشما بالتكريم الواجب، ثم عاد إلى عاصمته—مُظهرًا أخلاق المعاهدة والضيافة واللياقة التي تحكم زيجات الملوك.
Word by Word
दत्त्वाhaving given
दत्त्वा:
TypeVerb
Rootदा (दाने)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund), कर्तरि
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
भगिनीम्sister
भगिनीम्:
Karma
TypeNoun
Rootभगिनी
FormFeminine, Accusative, Singular
वीरःthe hero
वीरः:
Karta
TypeNoun
Rootवीर
FormMasculine, Nominative, Singular
यथाas / according to
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
परिच्छदम्dowry / gifts / trousseau
परिच्छदम्:
Karma
TypeNoun
Rootपरिच्छद
FormMasculine, Accusative, Singular
पुनःagain / back
पुनः:
TypeIndeclinable
Rootपुनः
आयात्returned / came back
आयात्:
TypeVerb
Rootया (गत्यर्थे) + आ
Formलुङ् (Aorist), 3rd, Singular, परस्मैपद
स्वनगरम्his own city
स्वनगरम्:
Karma
TypeNoun
Rootस्वनगर
FormNeuter, Accusative, Singular
भीष्मेणby Bhishma
भीष्मेण:
Karana
TypeNoun
Rootभीष्म
FormMasculine, Instrumental, Singular
प्रतिपूजितःhonoured / duly received
प्रतिपूजितः:
TypeVerb
Rootप्रतिपूज् (पूजायाम्) + प्रति
Formक्त (past passive participle), Masculine, Nominative, Singular, कर्मणि
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśampāyanaB
BhīṣmaT
the hero (groom’s side prince)T
the sister (bride)S
sva-nagara (his capital/city)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes