Shloka 192
अनुक्रमणिकाध्यायः (Anukramaṇikā Adhyāya) — Invocation, Narrator Frame, and Textual Scope
यदाओऔषमभिमन्युं निहत्य हर्षान्मूढान् क्रोशतो धार्तराष्ट्रानू । क्रोधादुक्तं सैन्धवे चार्जुनेन तदा नाशंसे विजयाय संजय,जब मैंने सुना कि मेरे मूढ़ पुत्र अपने ही वंशके होनहार बालक अभिमन्युकी हत्या करके हर्षपूर्ण कोलाहल कर रहे हैं और अर्जुनने क्रोधवश जयद्रथको मारनेकी भीषण प्रतिज्ञा की है, संजय! तभी मैंने विजयकी आशा छोड़ दी
yadā auṣam abhimanyum nihatya harṣān mūḍhān krośato dhārtarāṣṭrān | krodhād uktaṃ saindhave cārjunena tadā nāśaṃse vijayāya sañjaya ||
حين سمعتُ أن أبنائي الضالّين، بعد أن قتلوا أبهِمانيو—وهو فتى بالغ الوعد من صلب سلالتنا—راحوا يصرخون في جلبةٍ من الابتهاج، وأن أرجونا، مدفوعًا بالغضب، نطق بقَسَمٍ رهيب أن يقتل جايدَرَثا، عندئذٍ يا سنجيا لم يبقَ في قلبي رجاءٌ في النصر.
Educational Q&A
Rejoicing in a grievous, unrighteous act—such as the killing of a vulnerable or outnumbered hero—does not secure lasting success; it invites moral backlash and strategic ruin. The verse highlights how adharma breeds consequences, turning apparent gains into the seed of defeat.
Dhṛtarāṣṭra (implicitly) tells Sañjaya that he heard the Kauravas celebrating after killing Abhimanyu, and he also learned that Arjuna, enraged, has sworn a fierce vow to kill Jayadratha. Hearing this, he abandons hope of victory for his side.