Shloka 176
अनुक्रमणिकाध्यायः (Anukramaṇikā Adhyāya) — Invocation, Narrator Frame, and Textual Scope
यदाश्रौषं कर्णदुर्योधनाभ्यां बुद्धि कृतां निग्रहे केशवस्य । त॑ चात्मानं बहुधा दर्शयानं तदा नाशंसे विजयाय संजय,संजय! जब मैंने सुना कि कर्ण और दुर्योधन दोनोंने यह सलाह की है कि श्रीकृष्णको कैद कर लिया जाय और श्रीकृष्णने अपने-आपको अनेक रूपोंमें विराट् या अखिल विश्वके रूपमें दिखा दिया, तभीसे मैंने विजयाशा त्याग दी थी
yadāśrauṣaṃ karṇa-duryodhanābhyāṃ buddhiṃ kṛtāṃ nigrahe keśavasya | taṃ cātmānaṃ bahudhā darśayānaṃ tadā nāśaṃse vijayāya saṃjaya ||
يا سَنْجَيا! حين سمعتُ أنّ كَرْنَةَ ودُرْيُودَهَنَةَ قد دبّرا خطةً للقبض على كِيشَفَا (كريشنا)، ثم رأيتُه يكشف عن ذاته في صورٍ شتّى—مُظهِرًا الرؤيا الكونية العظمى الشاملة لكلّ شيء—في تلك اللحظة بعينها نبذتُ كلَّ رجاءٍ في الظفر. إنّ نية انتهاك الدارما بسجن رسولٍ إلهي، وقد قوبلت بتجلّي قدرة كريشنا التي لا تُقاس، جعلت العاقبة الأخلاقية والعسكرية واضحة لا التباس فيها.
Educational Q&A
Schemes rooted in adharma—such as violating the sanctity of a messenger and attempting to imprison the righteous—carry their own downfall. The verse links moral transgression with inevitable defeat, underscored by the revelation of Kṛṣṇa’s divine, cosmic sovereignty.
The speaker recalls hearing that Karṇa and Duryodhana planned to seize Kṛṣṇa. In response, Kṛṣṇa reveals Himself in many forms, a vast cosmic manifestation. Witnessing this, the speaker tells Saṃjaya that he immediately lost hope of victory for the side plotting the capture.