Previous Verse
Next Verse

Kurma Purana — Purva Bhaga, Shloka 26

Cosmic Manifestation, Mahāmāyā’s Mandate, Varṇāśrama-Dharma, and the Unity of the Trimūrti

ऋचो यजूंषि सामानि तथैवाथर्वणानि च / ब्रह्मणः सहजं रूपं नित्यैषा शक्तिरव्यया

ṛco yajūṃṣi sāmāni tathaivātharvaṇāni ca / brahmaṇaḥ sahajaṃ rūpaṃ nityaiṣā śaktiravyayā

إنَّ تراتيل الرِّك (Ṛk)، وصيغ اليَجُس (Yajus)، وأناشيد السَّامَن (Sāman)، وكذلك أهازيج الأَثَرفَن (Atharvan)—كلّها هي الصورة الفطرية لبراهْمَن. وهذه هي شَكْتِيُه الأزلية التي لا تفنى.

ऋचःṚc (Rig) verses
ऋचः:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootऋच्/ऋचा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; Nominative plural feminine: “Ṛc-verses”
यजूंषिYajus formulas
यजूंषि:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootयजुस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; Nominative plural neuter: “Yajus formulas”
सामानिSāman chants
सामानि:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootसामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; Nominative plural neuter: “Sāman chants”
तथाthus/likewise
तथा:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण (adverb/क्रियाविशेषण)
एवindeed
एव:
सम्बन्ध/निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात (particle/निपात), अवधारणार्थ; “indeed/just”
अथर्वणानिAtharva (Atharvan) hymns
अथर्वणानि:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootअथर्वण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; Nominative plural neuter: “Atharvan (Atharva) texts”
and
:
सम्बन्ध/समुच्चय (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक (conjunction/समुच्चय)
ब्रह्मणःof Brahman/Brahmā
ब्रह्मणः:
सम्बन्ध (Genitive/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; Genitive singular neuter: “of Brahman/Brahmā”
सहजम्innate
सहजम्:
विशेषण (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसहज (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; here agreeing with रूपम् (n. sg.): “innate”
रूपम्form/nature
रूपम्:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootरूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; Nominative singular neuter
नित्याeternal
नित्या:
विशेषण (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनित्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; agreeing with एषा/शक्तिः: “eternal”
एषाthis
एषा:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; Demonstrative pronoun: “this”
शक्तिःpower
शक्तिः:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootशक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; Nominative singular feminine
अव्ययाimperishable
अव्यया:
विशेषण (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअव्यय (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; agreeing with शक्तिः: “imperishable/unchanging”

Lord Kūrma (Viṣṇu) instructing the sages/Indradyumna in Purāṇic discourse style

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: shanta

B
Brahman
Ṛgveda
Y
Yajurveda
S
Sāmaveda
A
Atharvaveda
Ś
Śakti

FAQs

It presents the Supreme (Brahman) as expressing an innate, eternal manifestation through Śruti—the four Vedas—indicating that revelation is not external to the Absolute but a natural mode of its power (śakti).

No specific technique is taught in this verse; it establishes the scriptural foundation for yoga and dharma—treating the Vedas as Brahman’s imperishable śakti—thereby grounding disciplines like Pāśupata-oriented devotion, japa, and contemplation in Śruti authority.

By locating ultimate authority in Brahman and its eternal śakti (Śruti), the verse supports the Purāṇa’s non-sectarian synthesis: Śiva- and Viṣṇu-centered paths are validated insofar as they align with the same Vedic, Brahman-rooted truth.