Shloka 68

Sṛṣṭi-krama, Pratibimba-Upādhi, and Viṣṇu as Primary Brahman

with Pralaya and Nāma-Stuti

Devanagari script

शास्त्रप्रियोत्तिष्ठ ऋचि प्रियस्त्वं यजुः प्रियोत्तिष्ठ निदानमूर्ते / सामप्रियस्त्वं च तथा मुरारे अथर्ववेदप्रिय सर्वदा त्वम्

Transliteration

śāstrapriyottiṣṭha ṛci priyastvaṃ yajuḥ priyottiṣṭha nidānamūrte / sāmapriyastvaṃ ca tathā murāre atharvavedapriya sarvadā tvam

Translation

انهضْ يا مُحبَّ الشاسترا؛ فأنت محبوبٌ لدى الرِّغفيدا. انهضْ يا محبوبَ اليَجُرفيدا، يا مَن هو تجسيدُ الأصل والمصدر. وأنت أيضًا محبوبٌ لدى السامافيدا، يا مُراري؛ وأنت على الدوام محبوبُ الأتهَرفافيدا.

Word by Word

• शास्त्रप्रिय: O lover of scriptures
• शास्त्रप्रिय: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Adjective
• Root: शास्त्र-प्रिय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन (सम्बोधनार्थे); तत्पुरुष: शास्त्रं प्रियं यस्य (one to whom scriptures are dear)

• उत्तिष्ठ: rise
• उत्तिष्ठ: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु)
• Form: लोट्, मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• ऋचि: Ṛc (Ṛg-verse)
• ऋचि: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ऋच् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; वैदिक-ऋक् (a ṛc/Ṛg-verse)

• प्रियः: dear
• प्रियः: Karta-samānādhikaraṇa (कर्तृ-समानाधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: प्रिय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (predicate adjective)

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, प्रथमा, एकवचन

• यजुः: Yajus (Yajur formula)
• यजुः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यजुस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा, एकवचन; यजुर्वेद-मन्त्रः

• प्रियः: dear
• प्रियः: Karta-samānādhikaraṇa (कर्तृ-समानाधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: प्रिय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (पाठानुसार) प्रियः + त्वम् (you are dear)

• उत्तिष्ठ: rise
• उत्तिष्ठ: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु)
• Form: लोट्, मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• निदानमूर्ते: O embodiment of the origin/cause
• निदानमूर्ते: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: निदान-मूर्ति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; तत्पुरुष: निदानं (कारणम्) मूर्तिः यस्य (embodiment of the cause/origin)

• सामप्रियः: dear to the Sāman (Sāmaveda)
• सामप्रियः: Karta-samānādhikaraṇa (कर्तृ-समानाधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: साम-प्रिय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष: साम (सामवेदः) प्रियं यस्य

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, प्रथमा, एकवचन

• च: and
• च: Sambandha/Avyaya (सम्बन्ध/अव्यय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय (conjunction)

• तथा: also
• तथा: Sambandha/Avyaya (सम्बन्ध/अव्यय)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय (adverb): likewise/also

• मुरारे: O Murāri
• मुरारे: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: मुरा-अरि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; तत्पुरुष: मुरायाः अरिः (enemy of Mura)

• अथर्ववेदप्रिय: O one dear to the Atharvaveda
• अथर्ववेदप्रिय: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Adjective
• Root: अथर्ववेद-प्रिय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन (सम्बोधनार्थे); तत्पुरुष: अथर्ववेदः प्रियः यस्य

• सर्वदा: always
• सर्वदा: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: सर्वदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (temporal adverb)

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, प्रथमा, एकवचन

Speaker

Garuda (Vinata-putra), addressing Lord Vishnu (Murari)

Philosophical Teaching

Concept: The supreme is the nidāna (source/ground) and is approached through Vedic revelation; devotion harmonizes with scriptural study.

Vedantic Theme: Śabda-pramāṇa and Brahman as the source (nidāna) known through śruti; integration of jñāna and bhakti.

Application: Study and recite scripture with devotion; treat learning as worship; balance textual knowledge with humility and practice.

Verse Rasa

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: shanta

Cross References

Related Themes: Garuda Purana: affirmations of śāstra as guide for dharma and liberation; hymns linking Viṣṇu with Vedic authority

Characters & Entities

• Lord Vishnu
• Rigveda
• Yajurveda
• Samaveda
• Atharvaveda

FAQs

What is the importance of praising the Vedas in the Garuda Purana?

This verse frames Vishnu as intimately connected with all four Vedas, implying that devotion aligned with Vedic wisdom is a complete and authoritative spiritual path.

How does this verse explain the path of the soul in Garuda Purana?

Indirectly, it establishes Vishnu as the nidāna (ultimate cause) and Veda-beloved Lord—suggesting that Vedic dharma and devotion to Vishnu are foundational supports for right conduct that shapes one’s post-death destiny.

Practical application of this wisdom today?

Study sacred texts with humility, align daily choices with dharma, and cultivate devotion—treating ethical living and scriptural reflection as mutually reinforcing.