Shloka 29

Sṛṣṭi-krama: Brahmā’s Sequential Creation of Devas, Sages, and Sense-Presiding Powers

कनिष्ठाङ्गुलिपर्वाच्च वामदेवं न संशयः / प्रवहानन्तरं तब्रह्मा शतवर्षादनन्तरम्

kaniṣṭhāṅguliparvācca vāmadevaṃ na saṃśayaḥ / pravahānantaraṃ tabrahmā śatavarṣādanantaram

من مفصل الخنصر (وهو مقدار دقيق) تنشأُ المِقدارُ المسمّى «فاماديفا» بلا ريب. وبعد مدة «برفاهَا» يُذكر مقدارُ براهما، وهو واقعٌ بعد مئة سنة.

कनिष्ठ-अङ्गुलि-पर्वात्from the joint of the little finger
कनिष्ठ-अङ्गुलि-पर्वात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootकनिष्ठ (प्रातिपदिक) + अङ्गुलि (प्रातिपदिक) + पर्वत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक निपात (conjunction)
वामदेवम्Vāmadeva
वामदेवम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवामदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
not/no
:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपात (negation particle)
संशयःdoubt
संशयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसंशय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; वाक्ये ‘न संशयः’ इति—अस्ति-लोप (there is no doubt)
प्रवह-अनन्तरम्after Pravaha
प्रवह-अनन्तरम्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootप्रवह (प्रातिपदिक) + अनन्तर (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव; ‘प्रवहस्य अनन्तरम्’ (after Pravaha)
तत्then/thereupon
तत्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अव्यक्त-सम्बन्धसूचक (then/thereupon)
ब्रह्माBrahmā
ब्रह्मा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
शत-वर्षात्after/from one hundred years
शत-वर्षात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootशत (प्रातिपदिक) + वर्ष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन
अनन्तरम्afterwards
अनन्तरम्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअनन्तर (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (temporal adverb)

Lord Vishnu (in dialogue to Garuda)

Concept: Micro-to-macro correspondence: tiny units (finger-joint) ground larger measures of time and cosmic periods.

Vedantic Theme: Bandhu (correspondence) between body and cosmos; kāla as structured manifestation under Īśvara.

Application: Use awareness of time’s scale to reduce egoic urgency; cultivate patience and long-view ethics.

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: shanta

Related Themes: Garuda Purana 3.13.28–32 (sequence of emanations and time intervals)

V
Vishnu
G
Garuda
B
Brahma
V
Vamadeva
P
Pravaha

FAQs

They frame the Purana’s cosmology by naming graded units of time, helping connect human-scale measures to larger cosmic cycles referenced in teachings on death, afterlife, and dharma.

The Preta Kanda frequently links after-death processes to precise cosmic ordering; this verse supports that framework by defining sequential time units that contextualize the timing of post-death states and ritual efficacy.

It encourages disciplined awareness of time—performing śrāddha, pinda-dāna, and daily duties punctually—recognizing that tradition situates personal life within a larger sacred chronology.