Shloka 41

मुक्ता-उत्पत्ति-भेदाः, मूल्य-मान-निर्णयः, शोधन-परीक्षा-लक्षणानि

Pearl Sources, Valuation, Refinement, and Identification

यत्तु नायाति वैवर्ण्यं विज्ञेयं तदकृत्रिमम् / सितं प्रमाणवत्स्निग्धं गुरु स्वच्छं सुनिर्मलम्

yattu nāyāti vaivarṇyaṃ vijñeyaṃ tadakṛtrimam / sitaṃ pramāṇavatsnigdhaṃ guru svacchaṃ sunirmalam

ما لا يعتريه تغيّرٌ في اللون فليُعرَف أنه أصيل غير مغشوش—أبيض، معتدل القياس، أملس دهنيّ اللمعان، ثقيل، صافٍ، بالغ النقاء.

यत्that which
यत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (1st/प्रथमा), एकवचनम्; सम्बन्ध-प्रदर्शक (relative pronoun: 'that which')
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/अन्वयार्थक-निपातः (particle: 'but/indeed')
not
:
Sambandha (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपातः (negation)
आयातिcomes/occurs
आयाति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु) + आ (उपसर्ग)
Formलट्-लकारः (present), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
वैवर्ण्यम्discoloration
वैवर्ण्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवैवर्ण्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; भाववाचक (discoloration)
विज्ञेयम्is to be known
विज्ञेयम्:
Kriya (Predicate/विधेय)
TypeAdjective
Rootज्ञा (धातु) + वि (उपसर्ग) + य (कृत्: यत्/ण्यत् भाव)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विधिलिङ्गार्थ-गेरुण्डिव (to be known)
तत्that
तत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; निर्देशः (that)
अकृत्रिमम्natural, not artificial
अकृत्रिमम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअ (नञ्) + कृत्रिम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; नञ्-समास/निषेध (not artificial)
सितम्white
सितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसित (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
प्रमाणवत्-स्निग्धम्well-proportioned and glossy
प्रमाणवत्-स्निग्धम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रमाणवत् (प्रातिपदिक) + स्निग्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्मधारयः (प्रमाणवत् च स्निग्धं च)
गुरुheavy
गुरु:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootगुरु (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
स्वच्छम्clear/transparent
स्वच्छम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्वच्छ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
सु-निर्मलम्very pure
सु-निर्मलम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसु (उपसर्ग/अव्यय-पूर्वपद) + निर्मल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; उपपद-पूर्वक विशेषण (very pure)

Lord Vishnu (speaking to Garuda/Vinata-putra)

Concept: Lakṣaṇa (defining marks) of the genuine: stability (no discoloration) and intrinsic qualities (whiteness, weight, clarity).

Vedantic Theme: Viveka—distinguishing the real from the counterfeit; the ‘unchanging’ as a sign of truth (satya-lakṣaṇa).

Application: Assess authenticity by observing change under tests; prefer stable, clear, well-proportioned qualities in decisions and relationships.

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

Related Themes: Garuda Purana 1.69.40 (testing methods); Garuda Purana 1.69.42-44 (qualities and effects of a good pearl)

FAQs

This verse gives practical markers of authenticity—no discoloration, proper standard, clarity, and purity—so ritual items and offerings are not compromised by impurity or adulteration.

It frames a dharmic standard for selecting materials: what remains stable in color and is clear, pure, and of proper measure is fit to be treated as genuine for sacred use.

Choose offerings and ritual supplies that are clean, uncontaminated, and consistent in quality; avoid adulterated items that show discoloration or impurity, especially in rites connected with sanctity and remembrance.