Shloka 5

Gaṇa–Durgā–Tripurā Sādhanā: Bīja-Nyāsa, Śakti Arrays, Mātṛkā/Bhairava Worship, and Maṇḍala Contemplation

Devanagari script

सदाशिवमहाप्रेतपद्मासन मथापि वा / ऐं क्लीं (ह्रीं) सौस्त्रिपुरायै नमः / ॐ ह्रां ह्रीं क्षें क्षैं स्त्रीं स्कीं रों स्फें स्फीं शां पद्मासनं च मूर्तिं च त्रिपुरात्दृदयादिकम्

Transliteration

sadāśivamahāpretapadmāsana mathāpi vā / aiṃ klīṃ (hrīṃ) saustripurāyai namaḥ / oṃ hrāṃ hrīṃ kṣeṃ kṣaiṃ strīṃ skīṃ roṃ spheṃ sphīṃ śāṃ padmāsanaṃ ca mūrtiṃ ca tripurātdṛdayādikam

Translation

سواءٌ تصوّر المرءُ مقعد اللوتس (padmāsana) لسَدَاشِيفا فوق الجثمان العظيم (mahā-preta) أو على وجهٍ آخر—فليُرتَّل: «Aiṃ، Klīṃ (Hrīṃ)، السجود لِـŚrī Tripurā». ثم يُرتَّل: «Oṃ hrāṃ hrīṃ kṣeṃ kṣaiṃ strīṃ skīṃ roṃ spheṃ sphīṃ śāṃ»، وليتأمّل مقعد اللوتس وصورة تريبورا الإلهية (mūrti)، مبتدئًا بوضع القلب (hṛdaya) وما يتلوه من التوضيعات الباطنية.

Word by Word

• सदाशिवमहाप्रेतपद्मासनम्: the lotus-seat (associated with) Sadāśiva and the great preta
• सदाशिवमहाप्रेतपद्मासनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सदा (अव्यय) + शिव (प्रातिपदिक) + महा (उपसर्गवत्/प्रातिपदिक) + प्रेत (प्रातिपदिक) + पद्म (प्रातिपदिक) + आसन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषसमास (सदाशिव-महाप्रेत-पद्म-आसन)

• अथ: then/now
• अथ: None
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अनन्तरार्थक अव्यय (particle)

• अपि: also/even
• अपि: None
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: समुच्चय/अपवाद/अन्वर्थक अव्यय (also/even)

• वा: or
• वा: None
• Type: Indeclinable
• Root: वा (अव्यय)
• Form: विकल्पार्थक अव्यय (or)

• ऐं: aiṃ (seed syllable)
• ऐं: None
• Type: Indeclinable
• Root: ऐं (बीजमन्त्र/अव्ययवत्)
• Form: बीजाक्षर, अव्ययवत् प्रयोग

• क्लीं: klīṃ (seed syllable)
• क्लीं: None
• Type: Indeclinable
• Root: क्लीं (बीजमन्त्र/अव्ययवत्)
• Form: बीजाक्षर, अव्ययवत् प्रयोग

• ह्रीं: hrīṃ (seed syllable)
• ह्रीं: None
• Type: Indeclinable
• Root: ह्रीं (बीजमन्त्र/अव्ययवत्)
• Form: बीजाक्षर, अव्ययवत् प्रयोग (कोष्ठकस्थ पाठ)

• सौः: sauḥ (seed syllable)
• सौः: None
• Type: Indeclinable
• Root: सौः (बीजमन्त्र/अव्ययवत्)
• Form: बीजाक्षर, अव्ययवत् प्रयोग

• त्रिपुरायै: to Tripurā
• त्रिपुरायै: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: त्रिपुरा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी (Dative/चतुर्थी), एकवचन

• नमः: salutation
• नमः: None
• Type: Indeclinable
• Root: नमस् (प्रातिपदिक/अव्ययवत्)
• Form: नमः-शब्दः अव्ययवत्; नमस्कारार्थक निपात

• ॐ: oṃ
• ॐ: None
• Type: Indeclinable
• Root: ॐ (प्रणव/अव्यय)
• Form: प्रणव, अव्यय

• ह्रां: hrāṃ
• ह्रां: None
• Type: Indeclinable
• Root: ह्रां (बीजमन्त्र/अव्ययवत्)
• Form: बीजाक्षर, अव्ययवत् प्रयोग

• ह्रीं: hrīṃ
• ह्रीं: None
• Type: Indeclinable
• Root: ह्रीं (बीजमन्त्र/अव्ययवत्)
• Form: बीजाक्षर, अव्ययवत् प्रयोग

• क्षें: kṣeṃ
• क्षें: None
• Type: Indeclinable
• Root: क्षें (बीजमन्त्र/अव्ययवत्)
• Form: बीजाक्षर, अव्ययवत् प्रयोग

• क्षैं: kṣaiṃ
• क्षैं: None
• Type: Indeclinable
• Root: क्षैं (बीजमन्त्र/अव्ययवत्)
• Form: बीजाक्षर, अव्ययवत् प्रयोग

• स्त्रीं: strīṃ
• स्त्रीं: None
• Type: Indeclinable
• Root: स्त्रीं (बीजमन्त्र/अव्ययवत्)
• Form: बीजाक्षर, अव्ययवत् प्रयोग

• स्कीं: skīṃ
• स्कीं: None
• Type: Indeclinable
• Root: स्कीं (बीजमन्त्र/अव्ययवत्)
• Form: बीजाक्षर, अव्ययवत् प्रयोग

• रों: roṃ
• रों: None
• Type: Indeclinable
• Root: रों (बीजमन्त्र/अव्ययवत्)
• Form: बीजाक्षर, अव्ययवत् प्रयोग

• स्फें: spheṃ
• स्फें: None
• Type: Indeclinable
• Root: स्फें (बीजमन्त्र/अव्ययवत्)
• Form: बीजाक्षर, अव्ययवत् प्रयोग

• स्फीं: sphīṃ
• स्फीं: None
• Type: Indeclinable
• Root: स्फीं (बीजमन्त्र/अव्ययवत्)
• Form: बीजाक्षर, अव्ययवत् प्रयोग

• शां: śāṃ
• शां: None
• Type: Indeclinable
• Root: शां (बीजमन्त्र/अव्ययवत्)
• Form: बीजाक्षर, अव्ययवत् प्रयोग

• पद्मासनम्: lotus-seat
• पद्मासनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पद्म (प्रातिपदिक) + आसन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (पद्मस्य आसनम्)

• च: and
• च: None
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक अव्यय

• मूर्तिम्: form/icon
• मूर्तिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: मूर्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• च: and
• च: None
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक अव्यय

• त्रिपुरा: of Tripurā
• त्रिपुरा: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: त्रिपुरा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन (समासपूर्वपद-सम्बन्धार्थे)

• त्दृदादिकम्: (the set beginning with) ‘tdṛd’ etc.
• त्दृदादिकम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: त्दृद (पाठभेद/प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (‘त्दृद’ इत्यादि)

Speaker

Lord Viṣṇu (teaching Garuḍa/Vinatā-putra in a ritual-mantra section)

Philosophical Teaching

Concept: Transforming fear and mortality (preta symbolism) into a seat for realization through mantra and inner nyāsa; Tripurā as supreme consciousness-power.

Vedantic Theme: Non-dual integration: the ‘impure’/fearful is re-seen as Brahman/Śakti’s field; internalization of deity (antar-yāga).

Application: Use contemplative visualization to face impermanence; pair mantra with inward placement (hṛdaya-ādi) to stabilize attention and reduce existential anxiety.

Verse Rasa

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: bhayanaka

Geographic Context

Type: inner-visualization/maṇḍala seat

Cross References

Related Themes: Garuda Purana 1.24: transition from Durgā protective nyāsa/mudrā to Tripurā mantra and internal placements (hṛdaya-ādi)

Characters & Entities

• Sadāśiva
• Śrī Tripurā (Tripurasundarī/Devī)

FAQs

What is the importance of Tripurā (Tripurasundarī) mantra in the Garuḍa Purāṇa?

This verse presents a specific Tripurā-focused mantra and meditation method, indicating the text’s inclusion of Devī-upāsanā as a valid ritual path alongside other rites.

How does this verse explain the practice (sādhana) being performed?

It outlines mantra-recitation with bīja syllables and instructs visualization of the deity’s seat and form, along with inner placement beginning at the heart (hṛdayādi), consistent with nyāsa-style worship.

Practical application of this wisdom today?

Approach mantra practice with clarity of intention, correct pronunciation, and disciplined meditation; if following nyāsa/Śākta procedures, learn from a qualified teacher and maintain ethical conduct as the foundation.