Shloka 74

Ācāra-Nirṇaya: Varṇa-Āśrama Dharma, Śauca, Snāna, Sandhyā, Japa, Tarpaṇa, and Gṛhastha-Dinacaryā

ब्रह्मविष्णुशिवान्देवान्न पृथग्भावयेत्सुधीः / लोके ऽस्मिन्मङ्गलान्यष्टौ ब्राह्मणो गौर्हुताशनः

brahmaviṣṇuśivāndevānna pṛthagbhāvayetsudhīḥ / loke 'sminmaṅgalānyaṣṭau brāhmaṇo gaurhutāśanaḥ

لا ينبغي للحكيم أن يتصوّر براهما وفيشنو وشيفا—وكذلك الآلهة—على أنهم منفصلون بعضهم عن بعض. في هذا العالم ثمانية دعائم للبركة؛ منها البراهمن، والبقرة، والنار المقدسة.

ब्रह्मBrahma
ब्रह्म:
Sambandha (Member of list)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग (नाम), प्रातिपदिक (in compound)
विष्णुVishnu
विष्णु:
Sambandha (Member of list)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रातिपदिक (in compound)
शिवान्Shivas (i.e., Shiva)
शिवान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; समासे पूर्वपद-समुच्चय
देवान्gods
देवान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; शिवान् इत्यादीनां विशेष्य
not
:
Sambandha (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध निपात
पृथक्separately
पृथक्:
Kriya-viseshana (Adverb/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपृथक् (अव्यय)
Formअव्यय (adverb) ‘separately’
भावयेत्should consider
भावयेत्:
Kriya (Main action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु) + णिच् (causative)
Formविधिलिङ्, प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; णिजन्त ‘to conceive/consider’
सुधीःthe wise person
सुधीः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसुधी (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तृवाचक
लोकेin the world
लोके:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
अस्मिन्in this
अस्मिन्:
Adhikarana (Location qualifier)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; लोक इत्यस्य विशेषण
मङ्गलानिauspicious things
मङ्गलानि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमङ्गल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
अष्टौeight
अष्टौ:
Karta (Quantifier)
TypeAdjective
Rootअष्टन् (संख्याप्रातिपदिक)
Formसंख्या, प्रथमा, बहुवचन; मङ्गलानि इत्यस्य विशेषण
ब्राह्मणःa Brahmin
ब्राह्मणः:
Karta (Apposition/list item)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सूची-प्रथमः
गौःa cow
गौः:
Karta (List item)
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
हुताशनःfire (the oblation-eater)
हुताशनः:
Karta (List item)
TypeNoun
Rootहुत (हु धातु + क्त, कृदन्त) + अशन्/अशन (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय समास (हुतं अश्नाति/हुतं आशनः = अग्निः), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

Lord Vishnu (speaking to Garuda)

Concept: Do not fragment the divine into mutually opposed compartments; uphold auspicious supports that preserve dharma in the world.

Vedantic Theme: Ekatva-darśana (seeing unity) alongside vyavahāra-dharma (practical sacred order).

Application: Cultivate respect across devotional forms (Brahmā/Viṣṇu/Śiva) while actively supporting dharmic institutions: learning/teachers (brāhmaṇa), non-violence and sustenance (cow), and sacred discipline/ritual fire (agni).

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

Type: social-sacred landscape (village/household/temple sphere)

Related Themes: Garuda Purana: frequent stress on dharma-supporting conduct and reverence to brāhmaṇas and agni in ritual contexts (general)

B
Brahma
V
Vishnu
S
Shiva
D
Devas
B
Brahmana
C
Cow (Gau)
A
Agni (Hutashana)

FAQs

This verse teaches theological unity: the wise should not create division among the principal deities and devas, supporting a dharmic outlook that honors all forms of the divine without sectarian conflict.

By listing auspicious supports in the world—such as the Brāhmaṇa, the cow, and sacred fire—it links right understanding (non-separateness of devas) with right conduct (honoring key ritual pillars like Agni and dharmic protectors like the Brāhmaṇa and Gau).

Avoid divisive sectarianism, respect learned ethical guidance (brāhmaṇa as dharma-principle), protect cows/animal welfare, and maintain sanctity in worship and life through disciplined, ‘Agni-like’ purity and responsibility.