Jvara-Nidāna-Lakṣaṇa: Causes, Doṣic Types, Āma/Nirāma Stages, and Prognosis of Fever
तद्वद्वातकफे शीतं दाहादिर्दुस्तरस्तयोः / शीतादौ तत्र पित्तेन कफे स्यान्दितशोषिते
tadvadvātakaphe śītaṃ dāhādirdustarastayoḥ / śītādau tatra pittena kaphe syānditaśoṣite
وكذلك إذا اشترك فاتا وكافا معًا ظهرت البرودة؛ ويغدو الإحراق وسائر الآلام عسير الاحتمال. وفي الأحوال التي تبتدئ بالبرودة يعمل بيتّا أيضًا هناك؛ أمّا في كافا فيكون سيلانُ المخاط مع الجفاف والذبول.
Lord Vishnu (in dialogue with Garuda)
Dosha: Mixed
Concept: Tridoṣa interaction: vāta-kapha produces śīta (coldness), yet pitta can manifest as dāha (burning) even within cold-onset states; kapha shows syandana (oozing) and śoṣa (drying/wasting).
Vedantic Theme: Prakṛti-guṇa/doṣa dynamics within embodied existence (deha-dharma) as a field of causality and discernment.
Application: Diagnose mixed-doṣa presentations by tracking dominant qualities (śīta/dāha, syandana/śoṣa) rather than assuming a single-doṣa disorder; tailor cooling/warming and drying/unctuous measures accordingly.
Primary Rasa: karuna
Secondary Rasa: bhayanaka
Related Themes: Garuda Purana 1.147 (Ayurveda/roga-lakṣaṇa context): adjacent verses on doṣa-driven symptom sequences and āgantuka causes
This verse highlights how mixed doṣa conditions (vāta-kapha with pitta influence) produce specific symptom patterns, implying that correct diagnosis depends on seeing combined doṣa effects rather than a single cause.
This specific verse is medical/physiological in theme and does not directly discuss the soul’s journey; it instead contributes to the Garuda Purana’s broader instruction on embodied suffering and its causes.
Use it as a reminder that symptoms can be mixed (coldness with burning, discharge with dryness), so holistic assessment and balanced lifestyle choices are emphasized over one-size-fits-all remedies.