Shloka 10

Graha-yajña-vidhi

Procedure for the Planetary Sacrifice

होतव्या मधुसर्पिर्भ्यां दध्ना चैव समन्वितः / गुडौदनं पायसं च हविष्यं क्षीरषाष्टिकम्

hotavyā madhusarpirbhyāṃ dadhnā caiva samanvitaḥ / guḍaudanaṃ pāyasaṃ ca haviṣyaṃ kṣīraṣāṣṭikam

ينبغي أن تُقدَّم القرابين (الهَفِس) المُعَدَّة بالعسل والسمن المصفّى (ghee) مع اللبن الرائب؛ وكذلك أرزٌّ مع سكر القصب (jaggery) وأرزٌّ بالحليب الحلو (pāyasa)، ومعها الهَفِس المقدّس—وخاصةً إعداد ṣāṣṭika القائم على الحليب.

होतव्याto be offered
होतव्या:
Karya (Obligation/कर्तव्य)
TypeVerb
Rootहु (धातु) → होतव्य (कृदन्त)
Formकृदन्त (gerundive/भाव्य), विधेय; प्रथमा बहुवचन (feminine implied with understood offerings/हविष्यानि)
मधुhoney
मधु:
Sadhana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमधु (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रातिपदिक; (समासपूर्वपद)
सर्पिःghee
सर्पिः:
Sadhana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootसर्पिस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रातिपदिक; (समासपूर्वपद)
मधुसर्पिर्भ्याम्with honey and ghee
मधुसर्पिर्भ्याम्:
Sadhana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमधु + सर्पिस् (प्रातिपदिक)
Formद्वन्द्वसमास; नपुंसकलिङ्ग; तृतीया (करण) द्विवचन
दध्नाwith curd
दध्ना:
Sadhana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootदधि (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; तृतीया (करण) एकवचन
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
एवindeed/just
एव:
Sambandha (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक अव्यय (emphasis)
समन्वितःendowed/combined (with)
समन्वितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसम् + अन्वि (धातु) → समन्वित (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (past passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; विशेषण (of the performer/offerer understood)
गुडjaggery
गुड:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगुड (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; (समासपूर्वपद)
ओदनम्cooked rice
ओदनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootओदन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; (समासोत्तरपद); द्वितीया एकवचन
गुडौदनम्rice with jaggery
गुडौदनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगुड + ओदन (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषसमास (गुडयुक्त ओदनः); पुंलिङ्ग; द्वितीया एकवचन
पायसम्milk-rice/pudding
पायसम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपायस (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया एकवचन
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
हविष्यम्oblation/offerable food
हविष्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootहविष्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया एकवचन
क्षीरmilk
क्षीर:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootक्षीर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; (समासपूर्वपद)
षाष्टिकम्made of ṣāṣṭika rice (a variety)
षाष्टिकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootषाष्टिक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया एकवचन; विशेषण (of rice/food)
क्षीरषाष्टिकम्ṣāṣṭika rice cooked in milk
क्षीरषाष्टिकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootक्षीर + षाष्टिक (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषसमास (क्षीरेण/क्षीरयुक्तं षाष्टिकम्); नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया एकवचन

Lord Vishnu (in instruction to Garuda/Vinata-putra)

Concept: Proper dravya (materials) and anna (food) offerings refine intention and yield auspicious ritual efficacy.

Vedantic Theme: Karma as yajña—action consecrated through offering, purifying the doer (karma-śuddhi).

Application: Prepare prescribed oblations (madhu-sarpiḥ, dadhi, guḍaudana, pāyasa, kṣīra-ṣāṣṭika) with cleanliness and offer with mantra and right timing.

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

Type: ritual-space (griha/vedi)

Related Themes: Garuda Purana 1.101 (graha/offerings sequence context)

FAQs

This verse specifies traditional havis items—honey, ghee, curd, jaggery-rice, and pāyasa—indicating that consecrated, sattvic foods are prescribed as ritual offerings in śrāddha-related contexts.

Indirectly: by prescribing śrāddha-style offerings, it supports the Garuda Purana’s broader teaching that proper rites and offerings aid the departed’s post-death journey and welfare in the preta stage.

When performing śrāddha/annual remembrance, keep offerings simple and sattvic (e.g., ghee, curd, sweet rice, milk-rice), prepared and offered with purity and intention, following one’s family tradition and priestly guidance.