Previous Verse
Next Verse

Shloka 75

Indra’s Query on Karma-vipāka and the Viśvarūpa Episode

Lalitopākhyāna Context

ततः प्रहृष्टमनसो देवा दैत्याश्च सर्वतः / मुनयश्चाभवंस्तुष्टास्तदानीं तपसां निधे

tataḥ prahṛṣṭamanaso devā daityāśca sarvataḥ / munayaścābhavaṃstuṣṭāstadānīṃ tapasāṃ nidhe

حينئذٍ فرحَت قلوبُ الآلهةِ والدَّيتْيَةِ من كلِّ جهة؛ يا كنزَ التَّقشُّف، وفي ذلك الحين سُرَّ الحكماءُ أيضًا واطمأنّوا.

tataḥthereafter
tataḥ:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (indeclinable), अव्यय-प्रयोगः; अर्थे—तस्मात्/ततः (from then/thereafter)
prahṛṣṭa-manasaḥwith delighted minds
prahṛṣṭa-manasaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootprahṛṣṭa (कृदन्त, √hṛṣ् धातु) + manas (प्रातिपदिक)
Formबहुवचन, प्रथमा (1st/Nominative), पुल्लिङ्ग; विशेषणम्; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (prahṛṣṭaṃ manaḥ yeṣām)
devāḥthe gods
devāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
daityāḥthe daityas (demons)
daityāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdaitya (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक-अव्यय (conjunction)
sarvataḥfrom all sides
sarvataḥ:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootsarvatas (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (indeclinable), दिशार्थक/पर्यायार्थक (from all sides/everywhere)
munayaḥthe sages
munayaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmuni (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक-अव्यय (conjunction)
abhavanbecame
abhavan:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√bhū (भू) धातु
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), परस्मैपद; प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन
tuṣṭāḥsatisfied
tuṣṭāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Roottuṣṭa (कृदन्त, √tuṣ् धातु)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; भूतकृदन्त-प्रयोगः (past participle used adjectivally)
tadānīmat that time
tadānīm:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottadānīm (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
tapasāmof austerities
tapasām:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Roottapas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
nidheO treasure (repository)
nidhe:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootnidhi (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, सम्बोधन (8th/Vocative), एकवचन