Shloka 53
Steya-doṣa-nirūpaṇa (On the Nature and Gravity of Theft) — within the Hayagrīva–Agastya Saṃvāda frame
Devanagari script
ततो वज्राभिधश्चौरः कालधर्ममुपागतः / अन्ये तद्द्रव्यवन्तो ऽपि कालधर्ममुपागताः
Transliteration
tato vajrābhidhaścauraḥ kāladharmamupāgataḥ / anye taddravyavanto 'pi kāladharmamupāgatāḥ
Translation
ثم إن اللصَّ المسمّى «فَجْرَ» بلغ شريعة كالا، أي الموت؛ والآخرون الذين كانت لديهم تلك الأموال بلغوا شريعة كالا كذلك.
Word by Word
ततःthen, thereafter
ततः:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formकाल/क्रमवाचक-अव्यय (adverb: thereafter)
वज्र-अभिधः(one) named Vajra
वज्र-अभिधः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवज्र + अभिध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहिः ‘वज्र इति अभिधा यस्य सः’ (named Vajra)
चौरःthe thief
चौरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootचौर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
काल-धर्मम्the law of time (death)
काल-धर्मम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकाल + धर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः ‘कालस्य धर्मः’ = मृत्युधर्मः
उपागतःreached, met (death)
उपागतः:
Kriya (क्रिया/अवस्था)
TypeVerb
Rootउप√गम् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (Past Active/Perfective participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; अर्थः ‘प्राप्तः’
अन्येothers
अन्ये:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
तत्-द्रव्य-वन्तःthose possessing that property (the stolen goods)
तत्-द्रव्य-वन्तः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् + द्रव्य + वत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; ‘-वत्’ (possessive) = ‘युक्त’; तत्पुरुष-समासः ‘तत्-द्रव्य’ (that property/that wealth) + वन्त
अपिalso
अपि:
Nipata (निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अप्यर्थक-अव्यय (also/even)
काल-धर्मम्the law of time (death)
काल-धर्मम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकाल + धर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
उपागताःreached, met (death)
उपागताः:
Kriya (क्रिया/अवस्था)
TypeVerb
Rootउप√गम् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (Past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन